رویکرد داستان درمانی و ادبیات خلاق در تقویت هوش هیجانی دانش آموزان ابتدایی

چکیده مقاله

هوش هیجانی، شامل توانایی درک، ابراز، تنظیم و به کارگیری موثر هیجان ها، یکی از مهم ترین مولفه های موفقیت تحصیلی، سلامت روان، و روابط اجتماعی در دوران کودکی و بزرگسالی است در مقطع ابتدایی، کودکان در حال شکل گیری پایه های هوش هیجانی خود هستند و تجربیات آنان در این دوره، تاثیر عمیقی بر رشد عاطفی و اجتماعی آنان دارد در این میان، «داستان درمانی» و «ادبیات خلاق» – که شامل خواندن، نوشتن، خلق و بازآفرینی داستان ها با رویکردی درمانی و تربیتی است – به عنوان ابزارهایی قدرتمند، کم هزینه و جذاب برای تقویت هوش هیجانی کودکان مطرح شده اند داستان ها با فراهم کردن بستری امن برای همذات پنداری با شخصیت ها، تجربه هیجان های مختلف به صورت غیرمستقیم، و یادگیری راهبردهای مقابله از طریق مشاهده شخصیت های داستان، می توانند به کودکان کمک کنند تا هیجان های خود را بشناسند، نام گذاری کنند، تنظیم نمایند، و با هیجان های دیگران همدلی کنند این مقاله با روش مرور نظام مند و تحلیل ترکیبی ۷۰ مطالعه انجام شده در ایران و جهان از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ ، به بررسی تاثیر داستان درمانی و ادبیات خلاق بر مولفه های هوش هیجانی خودآگاهی، خودتنظیمی، انگیزش، همدلی، و مهارت های اجتماعی در دانش آموزان ابتدایی می پردازد یافته ها نشان می دهد که داستان درمانی و ادبیات خلاق به طور معناداری بر تمام مولفه های هوش هیجانی تاثیر مثبت دارند موثرترین رویکرد، داستان درمانی تعاملی همراه با فعالیت های خلاقانه نقاشی، نقش آفرینی، نوشتن خلاق، و بحث گروهی است که میانگین اندازه اثر ۰ ۸۵ بر هوش هیجانی کلی دارد مولفه های «همدلی» و «خودتنظیمی هیجانی» بیشترین تاثیرپذیری را نشان می دهند داستان هایی که دارای شخصیت اصلی همسن کودک، با مشکلات هیجانی مشابه، و الگوی روشن مقابله موفق هستند، بیشترین اثربخشی را دارند همچنین ادبیات خلاق نوشتن داستان، تکمیل داستان ناتمام، و نوشتن از دیدگاه شخصیت دیگر به کودکان اجازه می دهد که هیجان های خود را به صورت ایمن ابراز کنند و مهارت های فراشناختی خود را تقویت نمایند در پایان، راهکارهای عملی برای معلمان و والدین به منظور استفاده از داستان درمانی و ادبیات خلاق در خانه و مدرسه ارائه می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه علی گلی

کارشناسی ادبیات ،اموزگار مقطع ابتدایی

�لی گلی، فاطمه،1404،رویکرد داستان درمانی و ادبیات خلاق در تقویت هوش هیجانی دانش آموزان ابتدایی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه