طراحی تکالیف مهارتی و عملکردی در مدارس

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی اصول، مولفه ها و روش های طراحی تکالیف مهارتی و عملکردی در مدارس انجام شده است و در این راستا، با بهره گیری از روش تحقیق کیفی از نوع تحلیل محتوای اسنادی و مرور نظام مند منابع معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵، ابعاد گوناگون طراحی تکالیف مهارتی و عملکردی، اصول بنیادین آن، و روش های اجرایی متناسب با رویکردهای نوین آموزشی مورد واکاوی قرار گرفته است یافته های پژوهش نشان می دهد که تکالیف مهارتی و عملکردی، بر شش اصل بنیادین استوار هستند: اصل «هدف مندی و ارتباط با اهداف آموزشی»، اصل «واقع گرایی و ارتباط با زندگی»، اصل «چالش پذیری و تناسب با توانایی ها»، اصل «مشارکت پذیری و هم کاری»، اصل «تنوع و انعطاف پذیری»، و اصل «بازخورددهی و ارزشیابی مستمر» و همچنین، مولفه های اصلی این تکالیف شامل «مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله»، «مهارت های خلاقیت و نوآوری»، «مهارت های ارتباطی و هم کاری»، «مهارت های سواد اطلاعاتی و فناوری»، «مهارت های خودمدیریتی و خودتنظیمی»، و «مهارت های شهروندی و مسئولیت پذیری» می باشند که در قالب روش های متنوعی نظیر «پروژه های پژوهشی و عملی»، «تکالیف مبتنی بر مسئله»، «تکالیف گروهی و مشارکتی»، «تکالیف مبتنی بر فناوری و دیجیتال»، «تکالیف خلاقانه و هنری»، «تکالیف میدانی و تجربی»، و «پورتفولیو و کارنمای عملکرد» طراحی و اجرا می شوند نتایج پژوهش حاکی از آن است که طراحی و اجرای موثر تکالیف مهارتی و عملکردی، می تواند به جایگزینی رویکردهای سنتی و حفظ محور با رویکردهای فعال، عملی و مبتنی بر شایستگی منجر شود و این تغییر، به افزایش عمق یادگیری، توسعه مهارت های کاربردی و زندگی، افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان، و ارتقای توانایی های آنان در مواجهه با مسائل واقعی کمک می کند و همچنین، تحلیل یافته ها نشان می دهد که چالش های اصلی در پیاده سازی این تکالیف، شامل مقاومت معلمان و والدین در برابر تغییر، کمبود زمان و منابع، ضعف در نظام ارزشیابی و بازخورددهی، و نبود فرهنگ یادگیری مبتنی بر عملکرد در مدارس است و برای غلبه بر این چالش ها، نیازمند توانمندسازی معلمان، بازنگری در برنامه های درسی، طراحی نظام ارزشیابی متناسب، و فرهنگ سازی در میان والدین و جامعه هستیم در پایان، پیشنهادهایی نظیر طراحی کارگاه های توانمندسازی معلمان، تدوین بانک تکالیف مهارتی و عملکردی، ایجاد نظام پایش و ارزشیابی مبتنی بر شایستگی، و توسعه فرهنگ یادگیری عملکردی در مدارس ارائه شده است تا بتوان با بهره گیری از این رویکرد، گامی موثر در جهت تحول نظام آموزشی و تربیت نسلی توانمند، خلاق و مسئولیت پذیر برداشت

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

پروین مرزبان

کارشناسی روانشناسی دانشگاه آزاد خمین استان مرکزی مدیر مدرسه ابتدایی و متوسطه آموزش و پرورش شهر تهران استان تهران

مرزبان، پروین،1404،طراحی تکالیف مهارتی و عملکردی در مدارس،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه