نقش ارتباط عاطفی و احترام متقابل بین معلم و دانش آموز در ایجاد فضای یادگیری مثبت

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ارتباط عاطفی شامل مولفه های همدلی، گرمی، حمایت عاطفی، و صمیمیت و احترام متقابل بین معلم و دانش آموز در ایجاد فضای یادگیری مثبت شامل انگیزه تحصیلی، مشارکت فعال، کاهش اضطراب، و پیشرفت تحصیلی در دوره اول متوسطه انجام شد در حالی که بسیاری از مطالعات بر روی روش های تدریس و محتوای درسی متمرکز هستند، نقش «رابطه انسانی» بین معلم و دانش آموز به عنوان مهمترین عامل تاثیرگذار بر یادگیری اغلب نادیده گرفته می شود شواهد علمی نشان می دهد که دانش آموزانی که با معلم خود رابطه عاطفی مثبت و مبتنی بر احترام دارند، نه تنها از نظر تحصیلی موفق تر هستند، بلکه اضطراب کمتری تجربه می کنند، مشارکت بیشتری در کلاس دارند، و رفتارهای پرخطر کمتری از خود نشان می دهند زارعی و همکاران، ۱۴۰۲ این پژوهش به روش آمیخته کیفی کمی با مشارکت ۳۰۰ دانش آموز پایه هفتم و هشتم و ۱۲۰ معلم از ۳۰ مدرسه در سه استان تهران، اصفهان و خراسان رضوی انجام شد ابزارهای جمع آوری داده شامل پرسشنامه رابطه معلم دانش آموز ۳۰ گویه، دو مولفه: ارتباط عاطفی و احترام متقابل با ضریب پایایی ۰/۹۲، پرسشنامه انگیزه تحصیلی ۳۰ گویه با پایایی ۰/۸۹، پرسشنامه اضطراب امتحان ۲۰ گویه با پایایی ۰/۸۷، و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۴۰ دانش آموز و ۲۰ معلم بود یافته های جدول ها نشان داد که بین کیفیت رابطه عاطفی معلم دانش آموز و انگیزه درونی همبستگی قوی و معناداری وجود دارد ضریب ۰/۶۸، پی کمتر از ۰/۰۰۱ همچنین بین احترام متقابل و مشارکت فعال در کلاس همبستگی ۰/۶۵ پی کمتر از ۰/۰۰۱ مشاهده شد دانش آموزانی که رابطه عاطفی مثبت با معلم داشتند، نمرات اضطراب امتحان ۴۲ درصد پایین تر از گروه با رابطه ضعیف بود مهمترین مولفه های ارتباط عاطفی موثر عبارت بودند از: گوش دادن فعال معلم به مشکلات دانش آموزان ۹۰ درصد ، ابراز همدلی ۸۸ درصد ، برخورد محترمانه حتی در هنگام تنبیه ۸۵ درصد ، و اجتناب از تحقیر و تمسخر ۸۲ درصد همچنین، معلمانی که خود را «معلم مهربان اما قاطع» ارزیابی می کردند ترکیبی از گرمی و انضباط مثبت ، بالاترین نمرات را در ایجاد فضای یادگیری مثبت کسب کردند بحث مقاله بر ضرورت بازنگری در برنامه درسی تربیت معلم با افزودن مولفه های «مهارت های ارتباط عاطفی» و «مدیریت کلاس مبتنی بر احترام» تاکید دارد پیشنهاد می شود «برنامه ملی توانمندسازی معلمان در مهارت های ارتباط عاطفی» تدوین و اجرا شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مریم جهان فرد

کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی

فاطمه شرافتی

کارشناسی ارشد رشته برنامه ریزی درسی

فرزانه جان آبادی

کارشناسی حسابداری

فروغ گودرزی

کارشناسی حسابداری

�هان فرد، مریم و شرافتی، فاطمه و جان آبادی، فرزانه و گودرزی، فروغ،1404،نقش ارتباط عاطفی و احترام متقابل بین معلم و دانش آموز در ایجاد فضای یادگیری مثبت،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه