نقش فرهنگ سازمانی در افزایش رضایت شغلی معلمان و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان

چکیده مقاله

فرهنگ سازمانی مشارکتی در مدارس، به عنوان یکی از تاثیرگذارترین مولفه های نظام آموزشی، نقشی بنیادین در شکل دهی به نگرش ها، رفتارها و عملکردهای حرفه ای معلمان و نیز پیامدهای یادگیری دانش آموزان ایفا می کند این نوع فرهنگ، با تاکید بر تصمیم گیری جمعی، توزیع قدرت، اعتماد متقابل و همکاری پایدار میان همه ارکان مدرسه، زمینه ای فراهم می آورد که در آن معلمان از جایگاه یک مجری صرف خارج شده و به مشارکت کنندگان فعال در طراحی اهداف، برنامه های درسی، روش های تدریس و فرایندهای ارزشیابی تبدیل می شوند هنگامی که معلمان احساس کنند صدایشان شنیده می شود و نظراتشان در سرنوشت مدرسه تاثیر دارد، حس تعلق، خودمختاری و معناداری در کارشان تقویت می شود که این سه مولفه، بنیادی ترین ارکان رضایت شغلی پایدار هستند رضایت شغلی معلمان در چنین بستری، نه تنها به معنای خشنودی موقت، بلکه بیانگر تعهد عمیق عاطفی و شناختی به حرفه و سازمان است و این تعهد، آنان را به ارائه بهترین عملکرد خود ترغیب می کند معلمان راضی و متعهد، با انگیزه ای مضاعف، خلاقیتی گسترده تر و صبوری بیشتری به فرایند یاددهی یادگیری می پردازند و این کیفیت بالا در تدریس، مستقیما بر درگیری شناختی و عاطفی دانش آموزان با محتوای آموزشی تاثیر می گذارد از سوی دیگر، فرهنگ سازمانی مشارکتی با کاهش انزوای حرفه ای معلمان، بستری برای هم افزایی و یادگیری جمعی فراهم می آورد که در آن تجربیات موفق و ناموفق به اشتراک گذاشته شده و راهکارهای نوین به صورت تیمی کشف و اجرا می شود و این همکاری مستمر، به ارتقای سطح دانش حرفه ای و توانمندی های آموزشی همه معلمان می انجامد این توانمندی جمعی، به نوبه خود، به برنامه ریزی دقیق تر، تنوع روش های آموزشی و انطباق بهتر با نیازهای متنوع دانش آموزان منجر می شود که همگی از عوامل کلیدی بهبود عملکرد تحصیلی محسوب می شوند همچنین، فرهنگ مشارکتی زمانی به اوج تاثیرگذاری خود می رسد که دانش آموزان نیز به عنوان بخشی از جامعه یادگیرنده در این مشارکت حضور داشته باشند و نظرات آنان در مورد روش های تدریس، قوانین کلاس و فعالیت های مدرسه مورد توجه قرار گیرد که این امر، حس تعلق، خودکارآمدی و مسئولیت پذیری تحصیلی را در آنان پرورش می دهد دانش آموزانی که در چنین فضایی رشد می یابند، نه تنها از اضطراب و فشار روانی کمتری برخوردارند، بلکه به یادگیری عمیق، تفکر انتقادی و توانایی حل مسئله دست می یابند و این مهارت ها، موفقیت تحصیلی آنان را در سطوح بالاتر و درازمدت تضمین می کند مدارس با فرهنگ مشارکتی، معمولا از انعطاف پذیری و تاب آوری بالاتری در مواجهه با چالش های آموزشی و تربیتی برخوردارند و می توانند با اتکا به خرد جمعی، راهکارهای مناسب تری برای بهبود مستمر کیفیت آموزش ارائه دهند در مقابل، فرهنگ سازمانی غیرمشارکتی و مبتنی بر دستور و کنترل، با کاهش روحیه معلمان، افزایش تنش های شغلی و ایجاد فضایی خشک و بی روح، نه تنها رضایت شغلی را کاهش می دهد، بلکه با ایجاد جو اضطراب آور و رقابت منفی، مانع از شکوفایی استعدادهای دانش آموزان شده و عملکرد تحصیلی آنان را با افت جدی مواجه می سازد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

معصومه بختیاری

دانش آموخته ی کارشناسی ارشد برنامه ریزی آموزشی

�ختیاری، معصومه،1404،نقش فرهنگ سازمانی در افزایش رضایت شغلی معلمان و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه