نقش مشاوره روان شناختی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مشاوره روان شناختی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی در میان دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران انجام شد آسیب های اجتماعی از جمله اعتیاد، خشونت، خودکشی، فرار از خانه، روابط پرخطر و افت تحصیلی، به عنوان یکی از مهم ترین چالش های جوامع معاصر، هزینه های فردی و اجتماعی سنگینی را به همراه دارند در این میان، نوجوانان به دلیل ویژگی های رشدی خاص از جمله ضعف در مهارت های حل مسئله، حساسیت به فشار همسالان، هویت یابی و تمایل به تجربه های جدید ، یکی از آسیب پذیرترین گروه های جمعیتی در برابر این آسیب ها محسوب می شوند مشاوره روان شناختی به عنوان یک مداخله حرفه ای و هدفمند، می تواند با تقویت عوامل محافظت کننده مانند خودآگاهی، مهارت های ارتباطی، حل مسئله، تنظیم هیجان و تاب آوری و کاهش عوامل خطر مانند استرس، افسردگی، اضطراب، طردشدگی و بحران هویت ، نقش موثری در پیشگیری اولیه، ثانویه و ثالثه از آسیب های اجتماعی ایفا کند در این مطالعه توصیفی همبستگی، ۴۰۰ نفر از دانش آموزان پایه یازدهم ۲۰۰ نفر از مدارس دارای مرکز مشاوره فعال و ۲۰۰ نفر از مدارس فاقد مرکز مشاوره با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته سنجش آسیب های اجتماعی، پرسشنامه عوامل محافظت کننده و عوامل خطر، و پرسشنامه رضایت از خدمات مشاوره بود یافته های پژوهش نشان داد که مدارس دارای مرکز مشاوره روان شناختی فعال، در مقایسه با مدارس فاقد چنین خدماتی، میزان آسیب های اجتماعی کمتری داشتند همچنین دانش آموزانی که حداقل ۶ جلسه مشاوره فردی یا گروهی دریافت کرده بودند، نمرات بالاتری در عوامل محافظت کننده و نمرات پایین تری در عوامل خطر نشان دادند در میان رویکردهای مشاوره ای، رویکرد شناختی رفتاری بیشترین تاثیر را بر کاهش رفتارهای پرخطر β=۰ ۳۲۴ ، رویکرد راه حل محور بر کاهش تعارضات خانوادگی β=۰ ۲۹۸ و رویکرد مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش اضطراب و استرس β=۰ ۳۱۲ داشتند همچنین نتایج تحلیل رگرسیون لجستیک نشان داد که به ازای افزایش یک نمره در شاخص «کیفیت رابطه مشاوره ای»، احتمال قرار گرفتن دانش آموز در گروه کم خطر فاقد آسیب اجتماعی ۲/۳ برابر افزایش می یابد در مجموع، یافته ها نشان می دهد که مشاوره روان شناختی در مدارس، به شرط برخورداری از ساختار حرفه ای، تداوم و کیفیت مناسب، می تواند به عنوان یک استراتژی موثر و کم هزینه در پیشگیری از آسیب های اجتماعی عمل کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سیده مونس حسینی

دکترا روانشناسی عمومی استادیار دانشگاه آزاداسلامی گچساران

�سینی، سیده مونس،1404،نقش مشاوره روان شناختی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه