نقش معلم توانمند در تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلم توانمند در تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش انجام شده است و در این راستا، با بهره گیری از روش تحقیق کیفی از نوع تحلیل محتوای اسنادی و نیز مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از صاحب نظران، مدیران و معلمان نخبه که به روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شده اند، ابعاد گوناگون توانمندی های معلمان و نقش آن ها در تحقق شش راهکار کلیدی و پانزده برنامه راهبردی سند تحول بنیادین مورد واکاوی قرار گرفته است یافته های پژوهش نشان می دهد که معلم توانمند به عنوان محوری ترین عنصر نظام تعلیم و تربیت، نقش های چندگانه و حیاتی در تحقق اهداف سند تحول ایفا می کند که مهم ترین آن ها شامل نقش های «مفسر و منتقد» در حوزه تعمیق باورهای دینی و اخلاقی، «مبدع و نوآور» در حوزه تغییر روش های یاددهی یادگیری، «مرجع علمی و پژوهشی» در حوزه توسعه فرهنگ پژوهش و مطالعه، «مدیر و راهبر» در حوزه بهبود فرایندهای مدیریت مدرسه، «مربی و تربیت کننده» در حوزه کرامت انسانی و تربیت تمام ساحتی، «ارتباط دهنده و شبکه ساز» در حوزه مشارکت اولیا و جامعه، و «یادگیرنده مستمر» در حوزه ارتقای حرفه ای و به روزرسانی مداوم شایستگی های خود می باشد نتایج پژوهش حاکی از آن است که تحقق اهداف سند تحول بدون وجود معلمان توانمند در ابعاد پنج گانه شناختی، عاطفی ارزشی، عملکردی مهارتی، ارتباطی اجتماعی و اخلاقی تربیتی، عملا غیرممکن است و در این میان، توانمندی های اخلاقی تربیتی و عاطفی ارزشی، به عنوان بنیادی ترین شایستگی های معلم، نقش کلیدی در ایجاد تحول در نظام آموزشی دارند و سایر توانمندی ها در سایه این دو بعد معنا و کارایی می یابند همچنین تحلیل یافته ها نشان می دهد که موانع و چالش های متعددی نظیر ضعف نظام جذب و گزینش، کمبود برنامه های توانمندسازی اثربخش، غلبه رویکردهای محتوایی بر تربیتی، فقدان نظام پاداش و تشویق مبتنی بر شایستگی، و بی ثباتی مدیریتی، بر سر راه تحقق نقش معلم توانمند در سند تحول وجود دارد که برای غلبه بر آن ها، نیازمند عزم ملی، اصلاح ساختارهای موجود و سرمایه گذاری هدفمند بر روی معلمان به عنوان سرمایه های اصلی نظام آموزشی هستیم در پایان، پیشنهادهایی نظیر بازطراحی نظام جذب و گزینش معلمان مبتنی بر شایستگی های محوری، طراحی نظام جامع توانمندسازی حرفه ای، ایجاد شبکه های یادگیری معلمان، تقویت نظام رتبه بندی مبتنی بر عملکرد، و توسعه فرهنگ مشارکت و هم افزایی در مدرسه ارائه شده است تا بتوان از ظرفیت های بی نظیر معلمان توانمند در تحقق اهداف متعالی سند تحول بنیادین بهره برداری نمود و نظام تعلیم و تربیت را به سمت تعالی و پیشرفت سوق داد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

شهناز جوهری

کارشناسی آموزش ابتدایی، گرایش:اسلام،دانشگاه شهید شرافت ،تهران

�وهری، شهناز،1404،نقش معلم توانمند در تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه