واکاوی چالش های دوران بلوغ و راهکارهای تنظیم سازگاری روانی-اجتماعی

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف واکاوی چالش های دوران بلوغ و ارائه راهکارهای موثر برای تنظیم سازگاری روانی اجتماعی نوجوانان در دوره متوسطه اول انجام شد روش پژوهش از نوع ترکیبی با طرح متوالی اکتشافی بود که در بخش کیفی با استفاده از تحلیل تماتیک و مصاحبه با ۳۰ نفر از نوجوانان، والدین، معلمان و مشاوران، چالش های دوران بلوغ و راهکارهای سازگاری استخراج گردید و در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس یافته های کیفی طراحی و توسط ۴۲۰ نفر از دانش آموزان پایه نهم شهر تهران تکمیل شد ابزارهای بخش کیفی شامل راهنمای مصاحبه نیمه ساختاریافته و چک لیست تحلیل محتوا و در بخش کمی شامل پرسشنامه محقق ساخته با ۵۲ گویه و هشت مولفه بود که روایی و پایایی آن تایید شد داده های کیفی با روش تحلیل تماتیک و داده های کمی با آزمون های تحلیل عاملی تاییدی، آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل رگرسیون و تحلیل واریانس با نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند یافته های بخش کیفی به استخراج ۸ مولفه اصلی چالش های بلوغ و ۶ مولفه راهکارهای سازگاری منجر شد که چالش ها در حوزه های جسمانی، روانی عاطفی، اجتماعی، تحصیلی، هویتی، ارتباط با والدین، ارتباط با همسالان و مسائل اخلاقی دینی و راهکارها در حوزه های آموزش و آگاهی بخشی، حمایت عاطفی، مهارت های ارتباطی، خودتنظیمی هیجانی، مشارکت اجتماعی و مشاوره و راهنمایی طبقه بندی شدند در بخش کمی، نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که مدل هشت عاملی چالش ها و شش عاملی راهکارها از برازش مطلوبی برخوردار است همچنین، نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که تمامی چالش های بلوغ به طور معناداری بالاتر از سطح متوسط ارزیابی شده اند و بالاترین میانگین مربوط به چالش های روانی عاطفی و هویتی و کمترین مربوط به چالش های اخلاقی دینی بود نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که راهکارهای حمایت عاطفی، آموزش و آگاهی بخشی و خودتنظیمی هیجانی بیشترین تاثیر را در بهبود سازگاری روانی اجتماعی دارند بر اساس یافته ها، دوران بلوغ با مجموعه ای از چالش های پیچیده و چندبعدی همراه است که برای سازگاری موفق با آن ها، نیاز به رویکردی جامع و چندوجهی شامل آموزش، حمایت عاطفی، توانمندسازی مهارت های ارتباطی و خودتنظیمی، و مشارکت فعال خانواده، مدرسه و جامعه وجود دارد و این رویکرد، می تواند به نوجوانان کمک کند تا این دوره حساس را با سلامت روان و هویت بالغانه پشت سر بگذارند با وجود محدودیت هایی مانند محدود بودن به جامعه شهری و وابستگی به خودگزارش دهی، پیشنهاد می شود که نظام آموزشی کشور با تدوین برنامه های آموزشی بلوغ، توانمندسازی مشاوران و معلمان، و نیز مشارکت فعال خانواده ها، به تدریج به سمت ایجاد بسترهای حمایتی موثر برای نوجوانان در این دوره حساس حرکت کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مژگان قزلباش

کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی متوسطه اول بافت

محمد قلیجایی

دکترای مهندسی شیمی ، علوم دارویی و دانشجوی دکترای تخصصی پلیمرهای پزشکی

محمد قلیجایی

دکترای مهندسی شیمی ، علوم دارویی و دانشجوی دکترای تخصصی پلیمرهای پزشکی

قزلباش، مژگان و قلیجایی، محمد،1404،واکاوی چالش های دوران بلوغ و راهکارهای تنظیم سازگاری روانی-اجتماعی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه