چالش های تدریس مفاهیم اجتماعی مانند عدالت، حقوق شهروندی و مسئولیت پذیری در مدارس ایران

چکیده مقاله

مدرسه به عنوان نهادی اجتماعی و تربیتی، نقش محوری در جامعه پذیری و انتقال ارزش های بنیادین به نسل آینده دارد در این میان، تدریس مفاهیمی چون عدالت، حقوق شهروندی و مسئولیت پذیری، نه تنها به عنوان دروسی درسی، بلکه به عنوان ستون های اساسی زیست جمعی مطرح هستند که کارکرد اصلی نظام آموزشی را در ساختن شهروندانی آگاه و متعهد رقم می زنند با این حال، نظام آموزشی ایران در مسیر تحقق این هدف والا با چالش های چندلایه و پیچیده ای دست و پنجه نرم می کند که ریشه در ساختارهای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و حتی روانشناختی دارد این مقاله با بهره گیری از رویکردی توصیفی تحلیلی و با مرور ادبیات پژوهشی موجود، به کالبدشکافی این چالش ها در سه سطح کلان سیاست گذاری و برنامه درسی ، میانه نظام تربیت معلم و محیط مدرسه و خرد روش های تدریس و تعاملات کلاسی می پردازد یافته ها نشان می دهد که بزرگ ترین موانع را باید در دوگانگی محتوای انتزاعی کتاب های درسی با مصادیق عینی جامعه، ناکارآمدی روش های سنتی و سخنرانی محور در انتقال مفاهیم ادراکی، فقدان بسترهای عملی برای تمرین شهروندی در فضای مدرسه، و همچنین ضعف در توانمندسازی معلمان برای مدیریت بحث های چالش برانگیز و بدیع جستجو کرد علاوه بر این، تناقض میان آموزه های رسمی مدرسه و هنجارهای نهادینه شده در جامعه و خانواده، موجب شکل گیری نوعی گسست شناختی در دانش آموزان می شود که کارایی تربیت اجتماعی را به شدت کاهش می دهد در نهایت، مقاله بر ضرورت تحول در رویکردهای آموزشی از حافظه محوری به فرآیندمحوری، بازطراحی برنامه های درسی بر مبنای مسائل بومی و روز، تغییر نظام ارزشیابی به سمت سنجش رفتارهای مسئولانه، و مشارکت دادن دانش آموزان در اداره امور مدرسه به عنوان پیش نیازهای بنیادین برای خروج از وضعیت موجود تاکید می کند همچنین، مقاله پیشنهاد می دهد که برای غلبه بر این چالش ها، لازم است تا نگاه به آموزش مفاهیم اجتماعی از یک وظیفه صرفا آموزشی به یک ماموریت فراگیر و مشارکتی که کل جامعه را در بر می گیرد، تغییر یابد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

نسرین کرمی کله کله

کارشناسی علوم اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز

کرمی کله کله، نسرین،1404،چالش های تدریس مفاهیم اجتماعی مانند عدالت، حقوق شهروندی و مسئولیت پذیری در مدارس ایران،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه