آسیب شناسی نظام ارزشیابی تحصیلی در مدارس ایران

چکیده مقاله

نظام ارزشیابی تحصیلی، به مثابه ی یکی از ارکان اساسی فرایند تعلیم و تربیت، نقشی محوری در سنجش کیفیت یادگیری، اصلاح روش های تدریس و هدایت مسیر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند با این حال، تجربه ی چندین دهه ی نظام آموزشی ایران گویای آن است که رویکردهای رایج در ارزشیابی، به ویژه تاکید افراطی بر نمره محوری و آزمون های استاندارد، نه تنها تصویر دقیقی از توانمندی های چندگانه ی فراگیران ارائه نمی دهد، بلکه موجبات بروز آسیب های جدی در ابعاد انگیزشی، شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان را فراهم آورده است این مقاله با رویکردی توصیفی تحلیلی و بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و تحلیل محتوای اسناد بالادستی، به کالبدشکافی نظام ارزشیابی موجود پرداخته و نشان می دهد که ناهمگونی میان اهداف مصوب سند تحول بنیادین با رویه های اجرایی، غلبه ی ارزشیابی کمی بر کیفی، نادیده انگاشتن تفاوت های فردی و بافتار فرهنگی، و غفلت از ارزشیابی پویا و فرایندمحور، از مهم ترین گسل های این نظام به شمار می روند در ادامه، پیامدهای حاصل از این آسیب ها، از جمله افزایش اضطراب امتحان، تضعیف خودپنداره ی تحصیلی، کاهش خلاقیت و روی آوری به محفوظات سطحی، تشریح می گردد در نهایت، مقاله با ارائه ی راهبردهایی نظیر بوم سازی الگوهای ارزشیابی جایگزین، توانمندسازی معلمان در حوزه ی سنجش تربیتی، بازطراحی کارنامه های تحصیلی و توجه به ارزشیابی مبتنی بر عملکرد و پروژه، به دنبال ترسیم چشم اندازی برای تحول در این حوزه است نتیجه آنکه هرگونه اصلاح پایدار در نظام آموزشی، بدون بازنگری بنیادین در فلسفه، ابزارها و کارکردهای ارزشیابی، امری نافرجام خواهد ماند و ضرورت دارد با نگاهی نظام واره و مشارکتی، گام هایی موثر در جهت تبدیل ارزشیابی از عاملی بازدارنده به عاملی توسعه بخش برداشته شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فرانک نامداری

کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی لرستان

زینب کرمی

کارشناسی ارشد ریاضی محض دانشگاه پیام نور تهران شرق

شهرزاد رفیعی

کارشناسی مهندسی فناوری اطلاعات IT دانشگاه پیام نور کوهدشت

نامداری، فرانک و کرمی، زینب و رفیعی، شهرزاد،1404،آسیب شناسی نظام ارزشیابی تحصیلی در مدارس ایران،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه