آینده حرفه معلمی در عصر هوش مصنوعی: حذف یا تحول؟

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی آینده حرفه معلمی در عصر هوش مصنوعی و تحلیل این مسئله که آیا هوش مصنوعی منجر به حذف معلمان خواهد شد یا زمینه ساز تحول و ارتقای نقش آنان خواهد گردید، انجام شد این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، ترکیبی کمی کیفی از نوع اکتشافی متوالی بود در بخش کمی، جامعه آماری شامل کلیه معلمان مقطع متوسطه دوم شهر تهران به تعداد ۳۸۵۰ نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، حجم نمونه ای به تعداد ۳۵۰ نفر انتخاب گردید و داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته سنجش نگرش معلمان نسبت به هوش مصنوعی در آموزش با ۳۲ گویه و ضریب آلفای کرونباخ ۸۹/۰ و نیز پرسشنامه استاندارد آمادگی برای تحول دیجیتال با ۲۴ گویه و ضریب آلفای ۸۷/۰ جمع آوری شد در بخش کیفی، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری، با ۲۲ نفر از صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت، فناوری آموزشی و هوش مصنوعی شامل اساتید دانشگاه، مدیران ارشد آموزشی و معلمان باتجربه، مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق انجام گرفت داده های کمی با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل واریانس و ضریب همبستگی پیرسون و با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد و داده های کیفی با استفاده از روش تحلیل تماتیک و با نرم افزار MAXQDA نسخه ۲۰۲۲ کدگذاری و تحلیل گردید یافته های بخش کمی نشان داد که معلمان نگرش نسبتا مثبتی نسبت به هوش مصنوعی در آموزش دارند و میانگین نمره نگرش معلمان به طور معناداری بالاتر از سطح متوسط بود و همچنین بین میزان آشنایی با فناوری های دیجیتال و نگرش مثبت به هوش مصنوعی رابطه مثبت و معناداری وجود داشت در بخش کیفی، پنج تم اصلی شامل تحول نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر و مربی، شخصی سازی یادگیری با هوش مصنوعی، ضرورت بازتعریف برنامه های درسی و روش های ارزشیابی، چالش های اخلاقی و اجتماعی کاربرد هوش مصنوعی در آموزش، و نیاز به توانمندسازی معلمان برای عصر دیجیتال شناسایی شد بر اساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که هوش مصنوعی نه تنها منجر به حذف معلمان نخواهد شد، بلکه با خودکارسازی وظایف تکراری و اداری و فراهم آوردن داده های دقیق از عملکرد و نیازهای یادگیری دانش آموزان، فرصتی بی نظیر برای تحول بنیادین در نقش معلم و ارتقای کیفیت آموزش فراهم می آورد و معلمان می توانند با پذیرش این تحول و توانمندسازی خود در حوزه های جدید نظیر طراحی یادگیری شخصی سازی شده، تحلیل داده های آموزشی و پرورش مهارت های فراشناختی و اجتماعی عاطفی دانش آموزان، نقشی اساسی و غیرقابل جایگزین در نظام آموزشی آینده ایفا نمایند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

نجمه اخلاصی

کارشناسی ارشدروانشناسی بالینی دانشگاه آزاداسلامی، واحدیاسوج ، ابتدایی آموزش و پرورش شهر:گچساران

لادن سینائی

کارشناسی ارشد فلسفه از دانشگاه شیراز ، آموزش و پرورش شهر:گچساران

کلثوم علمداری

کارشناسی روانشناسی عمومی ، آموزش و پرورش شهر: گچساران

�خلاصی، نجمه و سینائی، لادن و علمداری، کلثوم،1404،آینده حرفه معلمی در عصر هوش مصنوعی: حذف یا تحول؟،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه