کلاس درس فراگیر؛ راهبردهایی برای آموزش دانش آموزان با نیازهای متنوع

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی راهبردهای موثر در ایجاد کلاس درس فراگیر برای آموزش دانش آموزان با نیازهای متنوع و ارائه مدلی برای تبیین مکانیسم های اثرگذاری این راهبردها بر پیامدهای یادگیری و اجتماعی دانش آموزان انجام شد روش پژوهش از نوع ترکیبی با طرح متوالی اکتشافی بود که در بخش کیفی با استفاده از تحلیل تماتیک و مصاحبه با ۳۰ نفر از معلمان، متخصصان آموزش ویژه، مدیران و والدین دانش آموزان با نیازهای ویژه، راهبردهای کلاس فراگیر استخراج گردید و در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس یافته های کیفی طراحی و توسط ۴۲۰ نفر از معلمان دوره ابتدایی شهر تهران تکمیل شد ابزارهای بخش کیفی شامل راهنمای مصاحبه نیمه ساختاریافته و چک لیست مشاهده و در بخش کمی شامل پرسشنامه محقق ساخته با ۴۸ گویه و ده مولفه بود که روایی و پایایی آن تایید شد داده های کیفی با روش تحلیل تماتیک و داده های کمی با آزمون های تحلیل عاملی تاییدی، آزمون تی تک نمونه ای و مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای تخصصی تحلیل شدند یافته های بخش کیفی به استخراج ۱۰ مولفه اصلی راهبردهای کلاس فراگیر منجر شد که شامل طراحی محیط فیزیکی انعطاف پذیر، تنوع در روش های تدریس، مواد و منابع آموزشی متنوع، ارزشیابی انعطاف پذیر و متنوع، همکاری و مشارکت معلمان، مشارکت والدین و جامعه، توجه به نیازهای عاطفی و روانی، مدیریت رفتار مثبت، استفاده از فناوری های کمکی و توانمندسازی و آموزش معلمان بود در بخش کمی، نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که مدل ده عاملی از برازش مطلوبی برخوردار است همچنین، نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که تمامی مولفه ها به طور معناداری بالاتر از سطح متوسط ارزیابی شده اند و بالاترین میانگین مربوط به طراحی محیط فیزیکی انعطاف پذیر و تنوع در روش های تدریس و کمترین مربوط به استفاده از فناوری های کمکی و مشارکت والدین و جامعه بود نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که راهبردهای کلاس فراگیر با ضریب مسیر ۵۲/۰ بر پیامدهای یادگیری تاثیر مستقیم دارند و با ضریب مسیر ۴۶/۰ بر پیامدهای اجتماعی تاثیر مستقیم دارند و نقش واسطه ای توانمندسازی و آموزش معلمان با ضریب غیرمستقیم ۲۴/۰ در این رابطه تایید شد بر اساس یافته ها، کلاس درس فراگیر با رویکردی جامع و مبتنی بر تنوع، انعطاف پذیری، همکاری و توانمندسازی، می تواند به عنوان یک راهکار موثر در پاسخگویی به نیازهای متنوع دانش آموزان و ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری برای همه عمل کند و این رویکرد، با ایجاد فرصت های برابر برای یادگیری، افزایش مشارکت و انگیزه، تقویت مهارت های اجتماعی و بهبود نگرش به تفاوت ها، می تواند به کاهش شکاف های آموزشی و ایجاد جامعه ای عادلانه تر و فراگیرتر کمک کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

هاجر فروزان خرم مکانی

کارشناسی، علوم تربیتی فرهنگیان فارس

پروانه دهنادی

کارشناسی، تربیت معلم شهید

مریم تورجی نیک

کارشناسی، آموزش ابتدایی آزاد اقلید فارس

آرمان حسین بر

کارشناسی، آموزش ابتدایی، دانشگاه شهید مطهری

فروزان خرم مکانی، هاجر و دهنادی، پروانه و تورجی نیک، مریم و حسین بر، آرمان،1404،کلاس درس فراگیر؛ راهبردهایی برای آموزش دانش آموزان با نیازهای متنوع،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه