بررسی ارزیابی تاثیر هوش مصنوعی بر عدالت آموزشی در مدارس

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی و ارزیابی تاثیر هوش مصنوعی بر عدالت آموزشی در مدارس متوسطه دوم شهر تهران انجام شد این مطالعه از نوع تحقیقات آمیخته کیفی کمی با طرح اکتشافی متوالی بود که در بخش کیفی از رویکرد پدیدارشناسی و در بخش کمی از روش توصیفی پیمایشی استفاده شد جامعه آماری در بخش کیفی شامل متخصصان حوزه فناوری آموزشی، برنامه ریزی درسی و مدیران آموزشی بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع نظری، تعداد ۱۸ نفر به عنوان مشارکت کننده انتخاب شدند و در بخش کمی، جامعه آماری شامل کلیه معلمان و دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران به تعداد ۱۲۰,۰۰۰ نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای نسبتی و بر اساس جدول مورگان، تعداد ۳۸۴ نفر ۲۵۰ معلم و ۱۳۴ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب گردیدند برای گردآوری داده ها در بخش کیفی از مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق و در بخش کمی از پرسشنامه های محقق ساخته شامل پرسشنامه ارزیابی تاثیر هوش مصنوعی بر عدالت آموزشی با ۴۸ گویه و هفت مولفه و پرسشنامه عدالت آموزشی با ۳۰ گویه و چهار مولفه استفاده شد و روایی و پایایی هر دو پرسشنامه با استفاده از روش های اعتبارسنجی مناسب تایید گردید تحلیل داده های کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوای استقرایی و کدگذاری سه مرحله ای و تحلیل داده های کمی با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل واریانس چندمتغیره و رگرسیون چندگانه با نرم افزارهای MAXQDA و SPSS انجام شد یافته های پژوهش در بخش کیفی نشان داد که هوش مصنوعی دارای پتانسیل های قابل توجهی برای ارتقای عدالت آموزشی از جمله شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد فوری و عادلانه، کاهش سوگیری های انسانی در ارزشیابی، افزایش دسترسی به منابع باکیفیت، و توانمندسازی معلمان در شناسایی نیازهای متنوع دانش آموزان است و در عین حال، چالش های جدی از جمله شکاف دیجیتال، حریم خصوصی و امنیت داده ها، الگوریتم های سوگیرانه، تهدید نقش معلم، و افزایش نابرابری های موجود در صورت عدم مدیریت صحیح را به همراه دارد در بخش کمی، نتایج نشان داد که از دیدگاه معلمان و دانش آموزان، هوش مصنوعی به طور معناداری بر عدالت آموزشی تاثیر مثبت دارد نتایج نشان داد که بیشترین تاثیر هوش مصنوعی بر مولفه عدالت در ارزشیابی و کمترین تاثیر بر مولفه عدالت در رفتار و تعاملات است و این یافته ها حاکی از آن است که هوش مصنوعی می تواند به عنوان یک ابزار توانمندساز برای ارتقای عدالت آموزشی عمل کند، مشروط بر آنکه با سیاست گذاری هوشمندانه، توسعه زیرساخت های عادلانه، توانمندسازی معلمان، و توجه به ابعاد اخلاقی و انسانی این فناوری همراه باشد و در غیر این صورت، ممکن است به افزایش شکاف های آموزشی و تداوم نابرابری های موجود دامن بزند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سوسن شاملو

کارشناسی علوم تربیتی گرایش مشاوره و راهنمایی ، دانشگاه پیام نور رضوانشهر

�املو، سوسن،1404،بررسی ارزیابی تاثیر هوش مصنوعی بر عدالت آموزشی در مدارس،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه