بررسی تاثیر آموزش مهارت های اجتماعی عاطفی بر سلامت روانی دانش آموزان

چکیده مقاله

سلامت روانی دانش آموزان یکی از مهم ترین مولفه های رشد همه جانبه و موفقیت تحصیلی آنان محسوب می شود دوران مدرسه مرحله ای مهم در شکل گیری شخصیت، هویت، روابط اجتماعی و مهارت های فردی دانش آموزان است دانش آموزان در این دوره با مسائل و چالش های مختلفی مانند فشارهای تحصیلی، روابط با همسالان و تغییرات عاطفی مواجه می شوند ضعف در مهارت های اجتماعی و عاطفی می تواند توانایی دانش آموزان را برای مدیریت این چالش ها کاهش دهد ازاین رو، آموزش مهارت های اجتماعی عاطفی می تواند یکی از راهکارهای موثر برای ارتقای سلامت روانی دانش آموزان باشد مهارت های اجتماعی عاطفی مجموعه ای از توانایی ها برای شناخت و مدیریت هیجان ها، برقراری روابط سالم و تصمیم گیری مسئولانه است این مهارت ها به دانش آموزان کمک می کنند احساسات خود را بهتر بشناسند و واکنش های مناسب تری در موقعیت های مختلف داشته باشند همچنین آموزش این مهارت ها می تواند توانایی دانش آموزان در برقراری ارتباط موثر با معلمان، خانواده و همسالان را افزایش دهد پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت های اجتماعی عاطفی بر سلامت روانی دانش آموزان انجام شده است این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است اطلاعات مورد نیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی منابع علمی مرتبط با موضوع گردآوری شده است در این پژوهش، ارتباط میان مهارت های اجتماعی عاطفی و مولفه های مختلف سلامت روانی دانش آموزان بررسی شده است یافته های پژوهش نشان می دهد که آموزش مهارت های اجتماعی عاطفی می تواند به بهبود سازگاری روانی دانش آموزان کمک کند یکی از مهم ترین آثار این آموزش، افزایش توانایی دانش آموزان در شناخت و مدیریت هیجان های مثبت و منفی است دانش آموزانی که مهارت های تنظیم هیجان را فرا می گیرند، در مواجهه با فشارها و مشکلات روزمره واکنش های منطقی تری نشان می دهند این موضوع می تواند از شدت برخی واکنش های هیجانی نامناسب مانند خشم، اضطراب و نگرانی بکاهد همچنین آموزش مهارت های اجتماعی عاطفی می تواند موجب افزایش اعتمادبه نفس و احساس خودکارآمدی دانش آموزان شود دانش آموزانی که توانایی های خود را بهتر می شناسند، معمولا در موقعیت های اجتماعی و آموزشی با اطمینان بیشتری رفتار می کنند از سوی دیگر، تقویت مهارت همدلی موجب می شود دانش آموزان احساسات و دیدگاه های دیگران را بهتر درک کنند این توانایی می تواند به کاهش تعارض های بین فردی و افزایش کیفیت روابط اجتماعی منجر شود یافته ها همچنین نشان می دهد که آموزش مهارت های ارتباطی می تواند مشارکت دانش آموزان در فعالیت های گروهی را افزایش دهد توانایی گفت وگو، گوش دادن فعال و بیان مناسب احساسات از مهارت های مهم در ایجاد روابط سالم محسوب می شوند برخورداری از روابط اجتماعی مطلوب نیز می تواند احساس تعلق دانش آموزان به مدرسه و گروه همسالان را افزایش دهد احساس تعلق بیشتر به مدرسه می تواند زمینه مناسبی برای رشد عاطفی و روانی دانش آموزان فراهم کند نتایج پژوهش همچنین بر نقش مهارت حل مسئله در ارتقای سلامت روانی تاکید دارد دانش آموزانی که می توانند مسائل خود را به شکل منطقی تحلیل کنند، کمتر در برابر مشکلات احساس درماندگی می کنند آموزش تصمیم گیری مسئولانه نیز دانش آموزان را برای انتخاب رفتارهای مناسب در موقعیت های مختلف آماده می کند این توانایی می تواند از بروز برخی رفتارهای پرخطر و واکنش های هیجانی نامناسب جلوگیری کند از سوی دیگر، آموزش مهارت های اجتماعی عاطفی می تواند موجب بهبود تعامل میان دانش آموزان و معلمان شود تعامل مثبت با معلم می تواند احساس امنیت و حمایت را در دانش آموزان افزایش دهد محیط آموزشی حمایتگر نیز از عوامل مهم در تقویت سلامت روانی دانش آموزان به شمار می رود یافته های پژوهش نشان می دهد که آموزش مهارت های اجتماعی عاطفی می تواند در کاهش برخی مشکلات رفتاری و اجتماعی دانش آموزان نیز موثر باشد این آموزش با تقویت خودکنترلی و مدیریت هیجان، زمینه کاهش رفتارهای تکانشی و پرخاشگرانه را فراهم می کند همچنین دانش آموزان می آموزند که اختلافات خود را از طریق گفت وگو و روش های سازنده حل کنند بنابراین، آموزش این مهارت ها می تواند به ایجاد فضای آرام تر و سالم تر در مدرسه کمک نماید از منظر آموزشی نیز سلامت روانی مناسب می تواند زمینه افزایش تمرکز، انگیزه و مشارکت دانش آموزان را فراهم سازد دانش آموزی که از نظر عاطفی و اجتماعی وضعیت مطلوبی دارد، آمادگی بیشتری برای مشارکت در فعالیت های آموزشی خواهد داشت در مجموع، نتایج نشان می دهد که آموزش مهارت های اجتماعی عاطفی باید به عنوان بخشی از برنامه های تربیتی مدارس مورد توجه قرار گیرد موفقیت این برنامه ها مستلزم همکاری معلمان، مدیران، خانواده ها و متخصصان حوزه تعلیم و تربیت است در نهایت، می توان نتیجه گرفت که آموزش هدفمند مهارت های اجتماعی عاطفی می تواند گامی موثر در جهت ارتقای سلامت روانی، بهبود روابط اجتماعی و افزایش سازگاری دانش آموزان باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

رویا فرزانه طالقانی

کارشناسی ریاضی کاربرد در کامپیوتر دانشگاه آزاد مرکزی

مسعود درویشی

کارشناسی ارشد علوم تربیتی گرایش آموزش و پرورش تطبیقی

زمانه امینی

رشته حسابداری دانشگاه پیام نور بوکان

فرزانه طالقانی، رویا و درویشی، مسعود و امینی، زمانه،1404،بررسی تاثیر آموزش مهارت های اجتماعی عاطفی بر سلامت روانی دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه