بررسی رابطه فرهنگ مدرسه، احساس تعلق، اعتماد آموزشی و تجربه مثبت دانش آموزان از مدرسه

چکیده مقاله

مدرسه صرفا نهادی برای انتقال دانش و مهارت های درسی نیست، بلکه محیطی اجتماعی، عاطفی و فرهنگی است که بخش مهمی از هویت، نگرش، انگیزش و تجربه زیسته دانش آموزان در آن شکل می گیرد از این منظر، کیفیت تجربه دانش آموز از مدرسه را نمی توان تنها بر اساس شاخص هایی مانند پیشرفت تحصیلی یا نمرات ارزشیابی توضیح داد، بلکه باید مجموعه ای از متغیرهای به هم پیوسته همچون فرهنگ مدرسه، احساس تعلق، اعتماد آموزشی، کیفیت روابط بین فردی و ادراک دانش آموز از فضای یادگیری را در نظر گرفت فرهنگ مدرسه از طریق ارزش ها، هنجارها، الگوهای ارتباطی، شیوه های تصمیم گیری، میزان مشارکت دانش آموزان و نحوه اعمال اقتدار آموزشی، زمینه ای را ایجاد می کند که در آن احساس تعلق یا بیگانگی دانش آموز شکل می گیرد هنگامی که دانش آموز مدرسه را محیطی عادلانه، حمایتگر، قابل پیش بینی و پذیرنده تجربه کند، احتمال شکل گیری اعتماد به معلم، مدیر و نظام آموزشی افزایش می یابد و این اعتماد نیز به نوبه خود مشارکت، انگیزش و تجربه مثبت از مدرسه را تقویت می کند در مقابل، فرهنگ های مبتنی بر کنترل افراطی، تبعیض، رقابت ناسالم، بی ثباتی قواعد یا ارتباط یک سویه می توانند احساس ناامنی و بیگانگی ایجاد کرده و کیفیت تجربه مدرسه ای را کاهش دهند پژوهش های داخلی نیز رابطه میان فرهنگ مدرسه و انگیزش، احساس تعلق و رشد اجتماعی دانش آموزان را تایید کرده اند و نشان داده اند که مولفه هایی مانند حمایت عاطفی، مشارکت، احترام متقابل و کیفیت تعامل معلم و دانش آموز در شکل گیری پیامدهای مطلوب آموزشی اهمیت ویژه دارند بر این اساس، مقاله حاضر با رویکرد مروری تحلیلی، رابطه میان چهار سازه فرهنگ مدرسه، احساس تعلق، اعتماد آموزشی و تجربه مثبت دانش آموزان را بررسی می کند و می کوشد سازوکارهای ارتباطی میان آن ها را تبیین نماید تحلیل انجام شده نشان می دهد که این متغیرها را باید اجزای یک نظام واحد و پویا تلقی کرد؛ به گونه ای که فرهنگ مدرسه بیشتر نقش زمینه ای، اعتماد آموزشی نقش رابطه ای، احساس تعلق نقش پیونددهنده و تجربه مثبت دانش آموزان نقش پیامدی و در عین حال بازخوردی را ایفا می کند در نهایت، تقویت فرهنگ مشارکت محور و حمایتگر، افزایش قابلیت اعتماد روابط آموزشی، ایجاد فرصت واقعی برای دیده شدن و شنیده شدن دانش آموزان و کاهش فاصله میان سیاست های رسمی و تجربه روزمره آنان می تواند مبنایی برای ارتقای کیفیت مدرسه و بهبود نتایج آموزشی و اجتماعی باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سکینه جمشیدی

دبیر مقطع دبیرستان متوسطه دوم ؛ شهر تهران منطقه ۴ آموزش و پرورش

�مشیدی، سکینه،1404،بررسی رابطه فرهنگ مدرسه، احساس تعلق، اعتماد آموزشی و تجربه مثبت دانش آموزان از مدرسه،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه