نقش معلمان در افزایش انگیزه و انگیزش دانش آموزان کم انگیزه :راهکارها و استراتژی ها

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلمان در افزایش انگیزه و انگیزش دانش آموزان کم انگیزه و ارائه راهکارها و استراتژی های موثر در این زمینه، به صورت یک مطالعه مروری نظام مند انجام شد این پژوهش با بهره گیری از روش مرور نظام مند و بر اساس راهنمای پریزما، به بررسی، ارزیابی و ترکیب یافته های پژوهش های کمی و کیفی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ پرداخته است جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر شامل وب آگاهی، اسکوپوس، اریک، گوگل دانش و پایگاه های داخلی مانند نورمگز و مگیران با استفاده از ترکیبی از کلیدواژه های مرتبط با انگیزه، کم انگیزگی، نقش معلم، راهکارهای انگیزشی و دانش آموزان انجام شد و پس از غربالگری اولیه ۷۸۹ سند، در نهایت ۴۸ مقاله و گزارش پژوهشی که معیارهای ورود به مطالعه را داشتند، برای تحلیل نهایی انتخاب شدند یافته های حاصل از تحلیل محتوای کیفی و فراتجمیع نشان داد که معلمان از طریق راهکارهای متنوعی می توانند انگیزه دانش آموزان کم انگیزه را افزایش دهند که در پنج درون مایه اصلی شامل ایجاد رابطه عاطفی مثبت و حمایت گرانه، طراحی محیط یادگیری چالش برانگیز و مشارکت جویانه، استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی، ارائه بازخورد موثر و سازنده، و تقویت خودکارآمدی و احساس شایستگی طبقه بندی شدند همچنین نتایج نشان داد که موثرترین استراتژی ها شامل برقراری ارتباط گرم و محترمانه، شناسایی علایق و نیازهای فردی دانش آموزان، استفاده از روش های تدریس فعال و مشارکتی، ارائه اهداف کوتاه مدت و قابل دسترس، دادن حق انتخاب و خودمختاری، ارائه بازخوردهای توصیفی و فرآیندی، تقویت باورهای خودکارآمدی، و ایجاد جو امن و عاری از تنبیه و تحقیر است علاوه بر این، یافته ها نشان داد که موانع اصلی در افزایش انگیزه دانش آموزان کم انگیزه شامل کمبود زمان، حجم بالای محتوای درسی، نبود آموزش های کافی به معلمان، فشارهای ناشی از نظام ارزشیابی سنتی، و نگرش های منفی برخی معلمان نسبت به دانش آموزان کم انگیزه است همچنین، نقش عوامل زمینه ای مانند حمایت خانواده، جو مدرسه و فرهنگ سازمانی در اثربخشی راهکارهای معلمان بسیار تعیین کننده ارزیابی شد و در غیاب این حمایت ها، حتی بهترین استراتژی های معلمان نیز نمی توانند به نتایج پایدار منجر شوند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مرضیه کفیل

کارشناسی طراحی و دوخت

کفیل، مرضیه،1404،نقش معلمان در افزایش انگیزه و انگیزش دانش آموزان کم انگیزه :راهکارها و استراتژی ها،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه