بررسی فرصت ها و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در مدارس

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی فرصت ها و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در مدارس به صورت یک مطالعه مروری نظام مند انجام شد این پژوهش با بهره گیری از روش مرور نظام مند و بر اساس راهنمای پریزما، به بررسی، ارزیابی و ترکیب یافته های پژوهش های کمی و کیفی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ پرداخته است جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر شامل وب آگاهی، اسکوپوس، اریک، گوگل دانش و پایگاه های داخلی مانند نورمگز و مگیران با استفاده از ترکیبی از کلیدواژه های مرتبط با هوش مصنوعی، مدارس، فرصت های آموزشی، چالش های پیاده سازی، یادگیری شخصی سازی شده و آینده آموزش انجام شد و پس از غربالگری اولیه ۹۶۳ سند، در نهایت ۵۶ مقاله و گزارش پژوهشی که معیارهای ورود به مطالعه را داشتند، برای تحلیل نهایی انتخاب شدند یافته های حاصل از تحلیل محتوای کیفی و فراتجمیع نشان داد که هوش مصنوعی دارای فرصت های گسترده ای در حوزه آموزش مدرسه ای از جمله شخصی سازی یادگیری، تولید محتوای آموزشی تطبیقی، ارائه بازخورد فوری و هوشمند، کاهش بار کاری معلمان، دسترسی به آموزش باکیفیت در مناطق محروم، و تسهیل یادگیری دانش آموزان با نیازهای ویژه است و این فرصت ها می توانند به بهبود کیفیت یادگیری، افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان، و کاهش نابرابری های آموزشی کمک کنند با این حال، یافته ها همچنین نشان داد که پیاده سازی هوش مصنوعی در مدارس با چالش های جدی و چندوجهی از جمله نیاز به زیرساخت های دیجیتال پیشرفته اینترنت پرسرعت، سخت افزار مناسب و نرم افزارهای بومی ، هزینه های بالای تامین و نگهداری، کمبود محتوای آموزشی بومی شده به زبان فارسی، نبود چارچوب های اخلاقی و قانونی شفاف برای حفظ حریم خصوصی و امنیت داده ها، خطر افزایش شکاف دیجیتال و نابرابری آموزشی، وابستگی بیش ازحد دانش آموزان به فناوری و تضعیف تفکر مستقل، و کمبود نیروی انسانی متخصص و آموزش دیده برای استفاده موثر از این فناوری مواجه است همچنین، تحلیل یافته ها نشان داد که عوامل زمینه ای مانند فرهنگ سازمانی مدرسه، حمایت مدیریت، مشارکت والدین، و سیاست های کلان آموزشی، نقش تعیین کننده ای در موفقیت یا شکست پیاده سازی هوش مصنوعی دارند و بدون فراهم سازی این بسترها، حتی پیشرفته ترین سامانه های هوش مصنوعی نیز نمی توانند به نتایج مطلوب آموزشی منجر شوند بر اساس یافته ها، یک مدل مفهومی برای پیاده سازی موثر هوش مصنوعی در مدارس ارائه شده است که شامل چهار مولفه اصلی زیرساخت های فنی و دیجیتال، محتوای آموزشی بومی شده، توانمندسازی نیروی انسانی، و نظارت اخلاقی و قانونی است و نشان می دهد که موفقیت هوش مصنوعی در مدارس، نیازمند رویکردی نظام مند، چندسطحی و مشارکتی است که در آن تمامی ذی نفعان معلمان، دانش آموزان، والدین، مدیران، سیاست گذاران و تولیدکنندگان فناوری نقش فعالی ایفا کنند در پایان، پیشنهادهایی برای سیاست گذاران، مدیران آموزشی، معلمان و پژوهشگران به منظور بهره مندی عادلانه، مسئولانه و موثر از هوش مصنوعی در مدارس ارائه شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

آسیه نیسی

کارشناسی راهنمایی ومشاوره دانشگاه آزاداسلامی،واحدبهبهان ، آموزش و پرورش شهر: اهواز ناحیه یک

منصوره رازقیان جهرمی

کارشناسی کامپیوتر نرم افزار دانشگاه آزاد اسلامی،واحد شیراز ، آموزش و پرورش شهر : شیراز ناحیه ۲

مریم کشاورز

کارشناسی ارشد روانشناسی دانشگاه خلیج فارس بوشهر ، آموزش و پرورش شهر:گچساران

نیسی، آسیه و رازقیان جهرمی، منصوره و کشاورز، مریم،1404،بررسی فرصت ها و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در مدارس،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه