بررسی نقش روش های تدریس فعال در افزایش ماندگاری و کاربردپذیری یادگیری دانش آموزان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش روش های تدریس فعال در افزایش ماندگاری و کاربردپذیری یادگیری دانش آموزان دوره متوسطه در درس علوم تجربی انجام شد این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری دو ماهه بود جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان پسر پایه دهم رشته علوم تجربی شهر قم در سال تحصیلی ۱۴۰۵ ۱۴۰۴ تشکیل دادند که از میان آن ها، نمونه ای با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایدهی شدند گروه آزمایش به مدت ۱۴ جلسه تحت آموزش با روش های تدریس فعال شامل یادگیری مبتنی بر پروژه، روش حل مسئله، یادگیری مشارکتی و کاوشگری علمی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل، محتوای مشابه را با روش های سنتی و سخنرانی محور دریافت کردند ابزارهای پژوهش شامل آزمون محقق ساخته سنجش ماندگاری یادگیری با ۴۰ سوال چهارگزینه ای و آزمون محقق ساخته کاربردپذیری یادگیری با ۲۰ سوال عملکردی مبتنی بر سناریوهای واقعی بود که روایی محتوایی هر دو ابزار با استفاده از نظرات متخصصان تایید و پایایی آن ها با روش آلفای کرونباخ و بازآزمایی محاسبه گردید داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند یافته ها نشان داد که میانگین نمرات ماندگاری یادگیری در گروه آزمایش از پیش آزمون به پس آزمون و سپس به مرحله پیگیری افزایش چشمگیری داشته است، در حالی که گروه کنترل تغییرات ناچیزی را نشان داد و این تفاوت در سطح معناداری بالا تایید گردید همچنین، نتایج نشان داد که کاربردپذیری یادگیری در گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود و دانش آموزان گروه آزمایش توانستند مفاهیم آموخته شده را در موقعیت های جدید و مسئله محور به مراتب بهتر از گروه کنترل به کار گیرند تحلیل داده ها همچنین نشان داد که بیشترین تاثیر روش های تدریس فعال بر مولفه های ماندگاری یادگیری مربوط به مولفه «انتقال یادگیری به موقعیت های جدید» و کمترین تاثیر مربوط به مولفه «بازیابی اطلاعات» بوده است بر اساس یافته های پژوهش، روش های تدریس فعال با درگیرکردن عمیق دانش آموزان در فرآیند یادگیری، ایجاد ارتباطات معنادار بین مفاهیم، و فراهم آوری فرصت های متعدد برای کاربرد دانش در موقعیت های واقعی و شبیه سازی شده، به طور معناداری باعث افزایش ماندگاری و کاربردپذیری یادگیری می شوند و این تاثیر در طول زمان نیز پایدار باقی می ماند با توجه به نتایج، پیشنهاد می شود که طراحان برنامه درسی و معلمان دوره متوسطه، از روش های تدریس فعال به عنوان یک راهبرد اساسی و نه یک رویکرد حاشیه ای در فرآیند آموزش استفاده کنند و همچنین، دوره های توانمندسازی معلمان در زمینه طراحی و اجرای روش های تدریس فعال با تاکید بر درس علوم تجربی تدوین و اجرا گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

لیدا فایقی

کارشناسی ریاضی ، البرز، کرج

آرزو واحدی

کارشناسی شیمی، البرز، کرج

فایقی، لیدا و واحدی، آرزو،1404،بررسی نقش روش های تدریس فعال در افزایش ماندگاری و کاربردپذیری یادگیری دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه