بررسی چالش های اخلاقی استفاده از الگوریتم های پیش بینی عملکرد تحصیلی توسط معلمان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل چالش های اخلاقی استفاده از الگوریتم های پیش بینی عملکرد تحصیلی توسط معلمان در مدارس ایران انجام شد این مطالعه از نظر هدف، کاربردی توسعه ای و از نظر روش، آمیخته کیفی کمی از نوع اکتشافی متوالی بود در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت دار و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۴ نفر از معلمان باتجربه، متخصصان فناوری آموزشی، متخصصان اخلاق و حقوق، و اساتید دانشگاهی که به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند، چالش های اخلاقی استفاده از الگوریتم های پیش بینی عملکرد تحصیلی شناسایی شد در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس مولفه های استخراج شده طراحی و بر روی ۲۵۰ نفر از معلمان مدارس متوسطه شهر تهران که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند، اجرا گردید یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۶ مولفه اصلی و ۲۶ شاخص فرعی برای چالش های اخلاقی شد که مولفه های اصلی عبارت بودند از: حریم خصوصی و حفاظت از داده ها ۵ شاخص ، شفافیت و قابلیت تفسیر الگوریتم ها ۴ شاخص ، عدالت و عدم تبعیض ۴ شاخص ، مسئولیت پذیری و پاسخ گویی ۴ شاخص ، تاثیر بر روابط معلم دانش آموز ۵ شاخص ، و خودتحقق بخشی و برچسب زنی ۴ شاخص یافته های بخش کمی نشان داد که همه مولفه ها از اعتبار و روایی بالایی برخوردار هستند و مدل اندازه گیری با داده ها برازش مطلوبی دارد همچنین، تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که بالاترین بار عاملی مربوط به مولفه «حریم خصوصی و حفاظت از داده ها» ۸۶/۰ و «عدالت و عدم تبعیض» ۸۳/۰ بود که نشان دهنده اهمیت ویژه این دو مولفه در چالش های اخلاقی است بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که استفاده از الگوریتم های پیش بینی عملکرد تحصیلی توسط معلمان با چالش های اخلاقی جدی و پیچیده ای مواجه است که نیازمند تدوین چارچوب های اخلاقی، افزایش آگاهی معلمان، و ایجاد نظام های نظارت و پاسخ گویی موثر است بنابراین، پیشنهاد می شود که سیاست گذاران آموزشی با تدوین دستورالعمل های اخلاقی، آموزش معلمان در زمینه سواد داده و اخلاق الگوریتم، و ایجاد مکانیسم های نظارت بر استفاده از این الگوریتم ها، زمینه را برای استفاده اخلاقی و مسئولانه از این فناوری در مدارس فراهم آورند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا کوجری ورزقانی

کارشناسی آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان اردبیل

کوجری ورزقانی، زهرا،1404،بررسی چالش های اخلاقی استفاده از الگوریتم های پیش بینی عملکرد تحصیلی توسط معلمان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه