تاب آوری تحصیلی دانش آموزان در شرایط جنگ

چکیده مقاله

تاب آوری تحصیلی دانش آموزان در شرایط جنگ، یکی از چالش برانگیزترین موضوعات حوزه روان شناسی تربیتی و علوم آموزشی در دهه های اخیر محسوب می شود جنگ به عنوان یک پدیده ی فراگیر و ویران گر، نه تنها ساختارهای فیزیکی و اقتصادی جوامع را تخریب می کند، بلکه اثرات عمیق و ماندگاری بر نظام های آموزشی و فرایند یادگیری نسل های درگیر می گذارد در چنین بسترهایی، دانش آموزان با انبوهی از عوامل استرس زا شامل ترس، بی خوابی، آوارگی، ازدست دادن عزیزان و ناامنی دائمی مواجهند که می تواند انگیزه، تمرکز و عملکرد تحصیلی آنان را به شدت کاهش دهد با این حال، شواهد پژوهشی نشان می دهد که برخی از دانش آموزان علی رغم مواجهه با این آشفتگی ها، توانایی قابل توجهی برای حفظ مسیر تحصیلی خود نشان می دهند که این پدیده با مفهوم تاب آوری تحصیلی شناخته می شود تاب آوری تحصیلی به مجموعه ای از ویژگی های فردی، حمایت های اجتماعی، راهبردهای مقابله ای و عوامل محافظتی اشاره دارد که امکان سازگاری مثبت با شرایط تهدیدکننده ی آموزشی را فراهم می سازد مرور نظام مند پژوهش های داخلی و خارجی نشان می دهد که این سازه تحت تاثیر متغیرهایی چون هوش هیجانی، حمایت معلم، همبستگی خانوادگی، سرمایه ی روان شناختی و باورهای خودکارآمدی شکل می گیرد همچنین نقش مدارس به عنوان پناهگاه های امن و کانون های ارائه دهنده ی حمایت عاطفی و آموزشی در بحران های جنگی بسیار برجسته است برنامه های مداخله ای مبتنی بر آموزش مهارت های مقابل گیری، ذهن آگاهی و بازسازی شناختی نیز در مطالعات متعدد، تاثیر مثبتی بر ارتقای تاب آوری تحصیلی نشان داده اند بااین حال، شکاف های پژوهشی زیادی در زمینه ی تفاوت های جنسیتی، سنی، فرهنگی و منطقه ای در پاسخ به عوامل تاب آوری وجود دارد همچنین فقدان ابزارهای بومی شده و استاندارد برای سنجش تاب آوری تحصیلی در جوامع جنگ زده، یکی از موانع اصلی پژوهش های تطبیقی به شمار می رود این مقاله با اتکا به رویکرد مروری تحلیلی، سعی دارد تصویری جامع از عوامل، پیامدها و راهکارهای مرتبط با تاب آوری تحصیلی دانش آموزان در مناطق جنگی ترسیم کرده و زمینه ساز طراحی مداخلات موثر و متناسب با بافت فرهنگی و اجتماعی آنان گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا مسعودی

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۲۱۵۲۶۸۶۰

فرحناز زمانیان

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۴۱۴۲۶۷۳۲

مرضیه اولاد قباد

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۳۸۴۶۳۱۴۴

مسعودی، زهرا و زمانیان، فرحناز و اولاد قباد، مرضیه،1404،تاب آوری تحصیلی دانش آموزان در شرایط جنگ،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه