نقش بازخوردهای سازنده معلم در تقویت عزت نفس و تاب آوری روان شناختی دانش آموزان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بازخوردهای سازنده معلم در تقویت عزت نفس و تاب آوری روان شناختی دانش آموزان دوره متوسطه انجام شد این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی، ترکیبی آمیخته از نوع اکتشافی متوالی بود که در بخش کیفی با استفاده از روش مطالعه پدیدارشناسی تفسیری به شناسایی و تبیین ابعاد بازخورد سازنده از دیدگاه معلمان و دانش آموزان پرداخته و در بخش کمی با استفاده از روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل، اثربخشی یک برنامه مداخله ای مبتنی بر بازخورد سازنده بر عزت نفس و تاب آوری روان شناختی دانش آموزان را مورد سنجش قرار داده است جامعه آماری بخش کیفی شامل معلمان با سابقه تدریس بیش از ده سال و دانش آموزان پایه دهم و یازدهم شهر قم بودند که از میان آن ها با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، تعداد بیست نفر ده معلم و ده دانش آموز انتخاب شدند و جامعه آماری بخش کمی شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه دهم رشته علوم تجربی شهر قم در سال تحصیلی ۱۴۰۵ ۱۴۰۴ بود که از میان آن ها با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، شصت نفر سی نفر گروه آزمایش و سی نفر گروه کنترل انتخاب شدند ابزارهای پژوهش شامل مصاحبه های نیمه ساختاریافته بخش کیفی ، پرسشنامه استاندارد عزت نفس روزنبرگ و پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون بود که روایی و پایایی آن ها با استفاده از روش های مناسب تایید گردید گروه آزمایش به مدت دوازده جلسه تحت آموزش معلمان در زمینه ارائه بازخورد سازنده و دریافت بازخوردهای هدفمند و حمایت گرانه قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل، بازخوردهای معمول و سنتی را دریافت کردند یافته های بخش کیفی نشان داد که بازخورد سازنده دارای چهار بعد اصلی شامل ویژگی های محتوایی خاص، دقیق، قابل درک و مبتنی بر شواهد ، ویژگی های زمانی به موقع، مستمر و منظم ، ویژگی های عاطفی همراه با محبت، احترام و همدلی و ویژگی های هدف محوری متمرکز بر فرآیند و تلاش، نه بر شخصیت و توانایی های ثابت است و از دیدگاه مشارکت کنندگان، بازخورد سازنده زمانی بیشترین تاثیر را بر عزت نفس و تاب آوری دانش آموزان دارد که با این چهار بعد هماهنگ باشد در بخش کمی، نتایج نشان داد که برنامه مداخله ای مبتنی بر بازخورد سازنده به طور معناداری باعث افزایش عزت نفس و تاب آوری روان شناختی دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است و این افزایش در سطح معناداری بالا تایید گردید بر اساس یافته ها، بازخوردهای سازنده معلم با فراهم آوری اطلاعات دقیق و عملی درباره عملکرد دانش آموزان، ایجاد حس شایستگی و خودکارآمدی، تقویت انگیزه درونی و کاهش اضطراب و استرس، می توانند نقش موثری در تقویت عزت نفس و تاب آوری روان شناختی دانش آموزان ایفا کنند با توجه به نتایج، پیشنهاد می شود که معلمان با آگاهی از ویژگی های بازخورد سازنده و با طراحی هدفمند بازخوردهای خود، به عنوان عاملی کلیدی در ارتقاء سلامت روان و تاب آوری دانش آموزان ایفای نقش کنند و دوره های توانمندسازی معلمان در زمینه ارائه بازخورد سازنده و حمایت گرانه تدوین و اجرا گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مریم حکیمی نژاد

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۶۶۳۷۲۵۴۶

امیره موسوی

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۶۶۴۰۳۸۱۲

آمنه معمولی

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۶۷۱۸۲۱۹۰

راضیه شفیعی زاده

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۹۴۰۴۰۵۵۸

�کیمی نژاد، مریم و موسوی، امیره و معمولی، آمنه و شفیعی زاده، راضیه،1404،نقش بازخوردهای سازنده معلم در تقویت عزت نفس و تاب آوری روان شناختی دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه