تاثیر هوش مصنوعی بر حوزه علوم تربیتی

چکیده مقاله

هوش مصنوعی در دهه های اخیر به یکی از مهم ترین پیشران های تحول در عرصه های علمی، اقتصادی، فرهنگی و آموزشی تبدیل شده است گسترش سامانه های هوشمند، یادگیری ماشین، تحلیل کلان داده ها، پردازش زبان طبیعی و ابزارهای تولید محتوای خودکار، نه تنها شیوه های زیست و کار انسان را دگرگون ساخته، بلکه حوزه آموزش و به ویژه علوم تربیتی را نیز با تغییرات اساسی مواجه کرده است علوم تربیتی به عنوان دانشی که با فرایندهای یاددهی، یادگیری، پرورش، ارزشیابی، برنامه ریزی درسی، مدیریت آموزشی و تربیت انسان سروکار دارد، از جمله حوزه هایی است که بیش از بسیاری از رشته ها تحت تاثیر ظرفیت ها و چالش های هوش مصنوعی قرار گرفته است امروزه هوش مصنوعی می تواند در طراحی آموزش های شخصی سازی شده، تحلیل رفتار یادگیرندگان، بهبود فرایند ارزشیابی، تولید محتوای آموزشی، پشتیبانی از تصمیم گیری های تربیتی و حتی بازتعریف نقش معلم و یادگیرنده نقش آفرینی کند با این حال، تاثیر هوش مصنوعی بر علوم تربیتی تنها به جنبه های فنی و کارکردی محدود نیست، بلکه ابعاد عمیق تری چون اخلاق تربیتی، عدالت آموزشی، هویت حرفه ای معلم، کیفیت تعامل انسانی، سوگیری الگوریتمی و ماهیت یادگیری را نیز دربر می گیرد از این رو، بررسی این پدیده نیازمند نگاهی تحلیلی، چندبعدی و انتقادی است مقاله حاضر با روش توصیفی تحلیلی، به بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر حوزه علوم تربیتی می پردازد و می کوشد ابعاد نظری، کاربردی و پیامدی این تحول را تبیین کند در این نوشتار، ابتدا جایگاه هوش مصنوعی در بستر تحولات آموزشی و پیوند آن با علوم تربیتی تشریح می شود، سپس اهمیت و ضرورت پرداختن به این موضوع از منظر علمی، اجتماعی، اخلاقی و اجرایی بررسی می گردد در ادامه، مولفه های اصلی تاثیر هوش مصنوعی بر علوم تربیتی از جمله شخصی سازی یادگیری، تحول در ارزشیابی، بازتعریف نقش معلم، توسعه محتوای آموزشی، تحلیل داده های تربیتی، چالش های اخلاقی و مسئله عدالت آموزشی تبیین می شود یافته های این مقاله نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند فرصت های کم نظیری برای ارتقای کیفیت تربیت و آموزش فراهم سازد، اما بهره گیری اثربخش از آن منوط به رویکردی مسئولانه، انسان محور، انتقادی و تربیت مدار است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زینب حمیدی فرد

کاردانی آموزش کودکان استثنایی گرایش ناشنوا

داود شریفی

کارشناسی ریاضی محض دانشگاه صنعتی شاهرود

محمدرضا شمسی مقدم رهنی

کارشناسی ریاضی دانشگاه آزاد تهران جنوب

محسن غلامرضائی

کارشناسی ارشد آموزش ابتدایی تربیت معلم فاطمه الزهرا اصفهان

�میدی فرد، زینب و شریفی، داود و شمسی مقدم رهنی، محمدرضا و غلامرضائی، محسن،1404،تاثیر هوش مصنوعی بر حوزه علوم تربیتی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه