تحلیل انتقادی الگوهای نوین آموزشی در نظام های مدرسه-محور

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف تحلیل انتقادی الگوهای نوین آموزشی در نظام های مدرسه محور و بررسی چالش ها، فرصت ها و پیامدهای کاربست این الگوها در نظام آموزشی ایران انجام شد این مطالعه از نوع تحلیلی انتقادی با رویکرد تطبیقی بود که با استفاده از روش تحلیل اسنادی و تکنیک فراتحلیل کیفی، به بررسی و ارزیابی عمیق و نظام مند الگوهای نوین آموزشی شامل یادگیری شخصی سازی شده، یادگیری مبتنی بر پروژه، یادگیری ترکیبی، یادگیری مبتنی بر بازی، یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی، و یادگیری مبتنی بر شایستگی در مقایسه با الگوهای سنتی پرداخته است جامعه آماری شامل کلیه مقالات، کتاب ها، گزارش های پژوهشی و اسناد بالادستی مرتبط با الگوهای نوین آموزشی در داخل و خارج از کشور بود و با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با در نظر گرفتن معیارهای اعتبار، روزآمدی و ارتباط با موضوع، ۸۵ سند معتبر شامل ۶۲ مقاله، ۱۲ کتاب و ۱۱ گزارش پژوهشی برای تحلیل نهایی انتخاب شدند یافته های حاصل از تحلیل انتقادی نشان داد که الگوهای نوین آموزشی با وجود مزایای قابل توجهی مانند شخصی سازی یادگیری، افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان، تقویت مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله، و آماده سازی دانش آموزان برای دنیای پیچیده و متغیر امروز، با چالش های جدی و متعددی در نظام های مدرسه محور، به ویژه در ایران، مواجه هستند و این چالش ها در پنج حوزه اصلی زیرساخت های فنی و فیزیکی، توانمندسازی نیروی انسانی، محتوای آموزشی و برنامه درسی، فرهنگ سازمانی و مدیریت مدرسه، و سیاست گذاری و نظام ارزشیابی طبقه بندی شدند و به عنوان مثال، یافته ها نشان داد که نظام آموزشی ایران با ساختار متمرکز، کتاب محور، امتحان محور و معلم محور خود، به شدت با روح حاکم بر الگوهای نوین آموزشی که بر انعطاف پذیری، مشارکت، خودراهبری و یادگیری موقعیت مند تاکید دارند، در تضاد است و این تضاد، یکی از مهم ترین موانع پیاده سازی این الگوها در مدارس ایران محسوب می شود همچنین، نتایج نشان داد که الگوهای نوین آموزشی، صرفا راهکارهای فنی و روش شناختی نیستند، بلکه مستلزم تغییرات بنیادین در فلسفه آموزشی، نقش معلم، ساختار مدرسه، و نظام ارزشیابی هستند و بدون این تغییرات، هرگونه تلاش برای پیاده سازی الگوهای نوین، به سطحی سازی و شکست منجر خواهد شد تحلیل تطبیقی نشان داد که کشورهای پیشرو در پیاده سازی الگوهای نوین آموزشی، با اتخاذ رویکردهای تدریجی، مشارکتی و مبتنی بر شواهد، به موفقیت های چشمگیری دست یافته اند و در مقابل، کشورهایی که با رویکردهای شتاب زده، دستوری و بی توجه به بافت و زمینه به استقبال این الگوها رفته اند، با شکست های متعددی مواجه شده اند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

شبنم شیرالی

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۶۶۲۲۴۳۹۹

نیره عظیمی

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۱۰۶۶۳۵۲۵

مریم کریمی ده چشمه

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۵۸۵۱۳۶۳۰

وجیهه باقری

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۹۲۸۳۵۰۶۴

�یرالی، شبنم و عظیمی، نیره و کریمی ده چشمه، مریم و باقری، وجیهه،1404،تحلیل انتقادی الگوهای نوین آموزشی در نظام های مدرسه-محور،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه