شیوه های ایجاد انگیزه در دانش آموزان دختر متوسطه اول برای شرکت در نماز جماعت مدرسه

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و بررسی شیوه های موثر ایجاد انگیزه در دانش آموزان دختر متوسطه اول برای شرکت در نماز جماعت مدرسه انجام شد این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، ترکیبی کمی کیفی از نوع اکتشافی متوالی بود در بخش کمی، جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه های هفتم، هشتم و نهم متوسطه اول شهر قم در سال تحصیلی ۱۴۰۳ ۱۴۰۲ به تعداد ۱۲۴۵۰ نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، حجم نمونه ای به تعداد ۴۲۰ نفر بر اساس جدول مورگان انتخاب گردید و داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته انگیزه شرکت در نماز جماعت با ۳۲ گویه و ضریب آلفای کرونباخ ۸۹/۰ و نیز پرسشنامه استاندارد انگیزش مذهبی با ۲۵ گویه و ضریب آلفای ۸۷/۰ جمع آوری شد در بخش کیفی، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری، با ۲۰ نفر از معلمان پرورشی و مربیان تربیتی مدارس متوسطه اول و همچنین ۱۵ نفر از دانش آموزان فعال در نماز جماعت، مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق انجام گرفت داده های کمی با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل واریانس و ضریب همبستگی پیرسون و با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد و داده های کیفی با استفاده از روش تحلیل تماتیک و با نرم افزار MAXQDA نسخه ۲۰۲۲ کدگذاری و تحلیل گردید یافته های بخش کمی نشان داد که از بین شیوه های مختلف ایجاد انگیزه، به ترتیب شیوه های عاطفی ارتباطی میانگین ۴۵/۴ ، شیوه های عملی و مشارکتی میانگین ۱۲/۴ ، شیوه های شناختی آموزشی میانگین ۸۶/۳ و شیوه های تشویقی تنبیهی میانگین ۵۳/۲ بالاترین میانگین را به خود اختصاص دادند و بین استفاده از شیوه های عاطفی ارتباطی با انگیزه شرکت در نماز جماعت، قوی ترین رابطه مثبت و معنادار مشاهده شد ۵۶/۰ = r در بخش کیفی، هفت تم اصلی شامل ارتباط عاطفی و نقش الگویی مربیان، ایجاد فضای صمیمی و شاد در نمازخانه، مشارکت دانش آموزان در برنامه ریزی و اجرای نماز، آموزش معناورزانه مفاهیم دینی، تشویق و قدردانی متناسب، هماهنگی با علایق و نیازهای نوجوانان، و نقش خانواده و محیط اجتماعی شناسایی شد بر اساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که موثرترین شیوه های ایجاد انگیزه در دانش آموزان دختر متوسطه اول برای شرکت در نماز جماعت، بر ارتباط عاطفی، مشارکت فعال و ایجاد تجربه مثبت و لذت بخش از نماز متمرکز است و شیوه های صرفا تشویقی و اجباری، کمترین تاثیر را بر انگیزه درونی آنان دارند از این رو به مدیران مدارس، معلمان پرورشی و مربیان تربیتی توصیه می شود که با تمرکز بر ایجاد ارتباط عاطفی با دانش آموزان، مشارکت دادن آنان در فعالیت های نمازخانه، آموزش معناورزانه و پرهیز از روش های اجباری و صرفا تشویقی، زمینه را برای جذب پایدار و باانگیزه دانش آموزان به نماز جماعت مدرسه فراهم آورند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا خونچمن

کارشناسی ادبیات فارسی، کرمان، رفسنجان

�ونچمن، زهرا،1404،شیوه های ایجاد انگیزه در دانش آموزان دختر متوسطه اول برای شرکت در نماز جماعت مدرسه،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه