تحلیل نقش سلامت روان معلم، فرسودگی شغلی، انعطاف پذیری حرفه ای و کیفیت تدریس

چکیده مقاله

معلم به عنوان یکی از مهم ترین عناصر انسانی نظام تعلیم و تربیت، نه تنها انتقال دهنده دانش و مهارت، بلکه تنظیم کننده فضای عاطفی و اجتماعی کلاس و تسهیل کننده فرایند یاددهی یادگیری است ازاین رو، کیفیت عملکرد حرفه ای او نمی تواند مستقل از وضعیت روان شناختی و شرایط کاری وی تحلیل شود سلامت روان معلم، فرسودگی شغلی، انعطاف پذیری حرفه ای و کیفیت تدریس چهار سازه مرتبطی هستند که در تعامل با یکدیگر می توانند مسیر عملکرد حرفه ای و پیامدهای آموزشی را شکل دهند سلامت روان مطلوب، ظرفیت معلم برای تنظیم هیجان، مدیریت فشارهای کاری، برقراری ارتباط سازنده با دانش آموزان، تصمیم گیری حرفه ای و بهره گیری از راهبردهای متنوع تدریس را تقویت می کند؛ در مقابل، فشار شغلی مزمن و فرسودگی می تواند با کاهش انرژی روانی، احساس ناکارآمدی، افت انگیزش و تضعیف تعاملات آموزشی، کیفیت تدریس را کاهش دهد در این میان، انعطاف پذیری و تاب آوری حرفه ای را می توان ظرفیت مهمی برای سازگاری فعال با تغییرات، بحران ها و مطالبات متعارض حرفه معلمی دانست؛ ظرفیتی که می تواند شدت اثر عوامل تنش زا بر سلامت روان و عملکرد آموزشی را تعدیل کند مرور پژوهش های داخلی نشان می دهد سلامت روان معلمان با کیفیت تعاملات آموزشی، مدیریت کلاس، انگیزش دانش آموزان و کیفیت آموزش ارتباط دارد و ضعف آن می تواند پیامدهایی فراتر از فرد معلم و در سطح کلاس و مدرسه ایجاد کند همچنین شواهد پژوهشی داخلی حاکی از آن است که فرسودگی شغلی با افت انگیزش، کاهش تعامل مثبت با دانش آموزان، کاهش کیفیت تدریس و افزایش تمایل به ترک حرفه همراه است از سوی دیگر، پژوهش های مربوط به تاب آوری حرفه ای بر نقش حمایت سازمانی، خودکارآمدی، تنظیم هیجانی، مهارت های مقابله ای و انعطاف پذیری شناختی در حفظ عملکرد مطلوب معلمان تاکید دارند مقاله حاضر با رویکرد مروری تحلیلی، رابطه میان این چهار سازه را بررسی کرده و تلاش می کند از نگاه خطی و تک متغیره به مسئله فاصله گرفته و الگویی تلفیقی از اثرگذاری متقابل عوامل روان شناختی، حرفه ای و سازمانی بر کیفیت تدریس ارائه دهد بر مبنای این تحلیل، کیفیت تدریس را نمی توان صرفا پیامد دانش تخصصی یا مهارت های روش تدریس دانست؛ بلکه این کیفیت تا حد زیادی به ظرفیت روانی و حرفه ای معلم برای حضور پایدار، سازگار و اثربخش در فرایند آموزشی وابسته است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

نوشین خادمی

دبیر تاریخ مقطع دبیرستان ؛ شهرستان اصفهان ناحیه ۵

�ادمی، نوشین،1404،تحلیل نقش سلامت روان معلم، فرسودگی شغلی، انعطاف پذیری حرفه ای و کیفیت تدریس،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه