جایگاه تربیت بدنی در سبک زندگی سالم

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه تربیت بدنی در سبک زندگی سالم و تبیین نقش آن در ابعاد جسمانی، روانی، اجتماعی و معنوی سلامت به صورت یک مطالعه مروری نظام مند انجام شد این پژوهش با بهره گیری از روش مرور نظام مند و بر اساس راهنمای پریزما، به بررسی، ارزیابی و ترکیب یافته های پژوهش های کمی و کیفی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ پرداخته است جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر شامل وب آگاهی، اسکوپوس، اریک، گوگل دانش و پایگاه های داخلی مانند نورمگز و مگیران با استفاده از ترکیبی از کلیدواژه های مرتبط با تربیت بدنی، سبک زندگی سالم، فعالیت بدنی، سلامت جسمانی، سلامت روانی، سلامت اجتماعی و کیفیت زندگی انجام شد و پس از غربالگری اولیه ۷۸۰ سند، در نهایت ۵۸ مقاله و گزارش پژوهشی معتبر برای تحلیل نهایی انتخاب شدند یافته های حاصل از تحلیل محتوای کیفی و فراتجمیع نشان داد که تربیت بدنی به عنوان یک حوزه اساسی و کلیدی در نظام آموزشی، جایگاه بسیار مهم و تاثیرگذاری در ارتقای سبک زندگی سالم دارد و این تاثیر در چهار بعد اصلی سلامت جسمانی افزایش آمادگی جسمانی، پیشگیری از بیماری های غیرواگیر، کنترل وزن و بهبود عملکرد سیستم های بدنی ، سلامت روانی کاهش استرس و اضطراب، بهبود خلق وخو، افزایش اعتمادبه نفس و خودکارآمدی ، سلامت اجتماعی تقویت مهارت های اجتماعی، افزایش همکاری و تعامل، کاهش پرخاشگری و بهبود روابط بین فردی و سلامت معنوی افزایش نشاط و شادابی، ایجاد حس معنا و هدفمندی در زندگی، و تقویت ارتباط با طبیعت و دیگران شناسایی شد و همچنین، نتایج نشان داد که تربیت بدنی مدرسه ای، به عنوان یک بستر مستمر و ساختاریافته، می تواند با آموزش مهارت های حرکتی، افزایش آگاهی از سلامت، و ایجاد عادات مثبت فعالیت بدنی از دوران کودکی، به شکل موثری به شکل گیری سبک زندگی سالم در بزرگسالی کمک کند و این تاثیر، به ویژه در دوره های حساس رشد دوره ابتدایی و متوسطه اول ، عمیق تر و پایدارتر است و از این رو، سرمایه گذاری بر روی تربیت بدنی مدرسه ای، یک سرمایه گذاری هوشمندانه و آینده نگرانه برای سلامت جامعه محسوب می شود علاوه بر این، یافته ها نشان داد که عواملی مانند کیفیت برنامه های تربیت بدنی، نقش معلمان تربیت بدنی، حمایت خانواده و مدرسه، و دسترسی به امکانات و فضاهای ورزشی، بر میزان اثربخشی تربیت بدنی در ارتقای سبک زندگی سالم تاثیر تعدیل گرانه دارند و به عنوان مثال، برنامه های تربیت بدنی که بر لذت بخشی، تنوع و مشارکت همه دانش آموزان تاکید دارند، در مقایسه با برنامه های صرفا رقابتی و عملکردی، تاثیر بیش تری بر شکل گیری عادات سالم و تداوم فعالیت بدنی در بزرگسالی دارند و همچنین، معلمانی که خود الگوی فعالیت بدنی و سبک زندگی سالم هستند و با دانش آموزان ارتباط مثبت و حمایت گرانه دارند، تاثیر بسیار بیش تری بر نگرش و رفتارهای سلامت محور دانش آموزان دارند و بر اساس یافته ها، یک مدل مفهومی برای ارتقای سبک زندگی سالم از طریق تربیت بدنی ارائه شده است که شامل پنج مولفه اصلی آموزش مهارت های حرکتی و جسمانی، افزایش آگاهی و دانش سلامت، ایجاد عادات مثبت فعالیت بدنی، تقویت انگیزه و نگرش مثبت به فعالیت بدنی، و فراهم سازی محیط حمایت کننده و فراگیر است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

پژمان پرتو

کارشناسی تربیت بدنی

پرتو، پژمان،1404،جایگاه تربیت بدنی در سبک زندگی سالم،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه