تشویق یا تنبیه؛ بررسی تاثیر شیوه های تربیتی والدین بر انگیزه، اعتمادبه نفس و عملکرد تحصیلی دانش آموزان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و با هدف واکاوی تاثیر دوگانه تشویق و تنبیه در سبک های تربیتی والدین بر سه متغیر کلیدی رشد تحصیلی انگیزه پیشرفت، خودپنداره تحصیلی و عملکرد عینی تحصیلی نگاشته شده است داده ها از طریق مرور نظام مند ۶۸ مطالعه داخلی و خارجی در بازه ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ گردآوری و با روش فراتحلیل کیفی ترکیب شده اند یافته ها نشان می دهد که تشویق، به ویژه اگر مبتنی بر تلاش، فرایند و شایستگی های خاص دانش آموز باشد، از مسیر افزایش خودکارآمدی و ارضای نیاز به خودمختاری، به تقویت انگیزه درونی، عزت نفس واقع بینانه و عملکرد پایدار تحصیلی منجر می شود؛ در نقطه مقابل، تنبیه بدنی، کلامی و روانی، هرچند در بازه های کوتاه مدت رفتاری افزایش ظاهری ساعات مطالعه موثر می نماید، اما با فعال سازی سیستم استرس، ایجاد سبک اسناد ناکارآمد و تضعیف رابطه عاطفی والد فرزند، در میان مدت و بلندمدت باعث افت انگیزه خودپیرو، کاهش اعتمادبه نفس بنیادین و کاهش چشمگیر کیفیت یادگیری می شود در نهایت، مقاله با رد دوگانه انگاری ساده، از مدل ترکیبی تنبیه منطقی در بستر تشویق محوری دفاع کرده و تاکید می کند که اصل طلایی تربیت، قوام بخشی به رابطه عاطفی پیش از هرگونه بازخورد اصلاحی است کاربست این یافته ها در نظام آموزشی ایران، مستلزم توانمندسازی والدین در تشخیص انواع تشویق و تنبیه و بازتعریف نقش تنبیه از یک ابزار تنبیه گر به ابزار آگاهی بخش است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عاطفه قاسمیان

دانش آموخته کارشناسی زیست شناسی

فریده قلیچی

دانش آموخته کارشناسی ارشد ریاضی

قاسمیان، عاطفه و قلیچی، فریده،1404،تشویق یا تنبیه؛ بررسی تاثیر شیوه های تربیتی والدین بر انگیزه، اعتمادبه نفس و عملکرد تحصیلی دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه