انطباق مواد درسی کتاب مطالعات اجتماعی پایه هشتم با فرهنگ پذیری از نظر قرآن

چکیده مقاله

پژوهش حاضر به بررسی انطباق محتوای کتاب مطالعات اجتماعی پایه هشتم با مفاهیم فرهنگ پذیری از منظر قرآن کریم می پردازد در این راستا، از روش تحلیل محتوای کیفی به شیوه قیاسی استفاده شده است در ابتدای کار، مبانی نظری وشاخص های مرتبط با فرهنگ پذیری قرآنی استخراج گردید و این شاخص ها به عنوان معیار اصلی تحلیل محتوای کتاب به کارگرفته شدند تحلیل به چهار بعد اصلی فرهنگ پذیری از دیدگاه قرآن تقسیم شد: اعتقادات و باورها ایمان، تقوا و ارزشهای اخلاقی ، رفتارهای اجتماعی تعاون، عدل و احترام به حقوق دیگران ، ارتباطات و تعاملات فرهنگی مدارا، گفتگوی سازنده وپذیرش تفاوتها ، و آموزش و انتقال ارزشها تربیت اسلامی و نقش خانواده در مرحله جمع آوری دادهها، بخش های مرتبط بامفاهیم فرهنگی و اجتماعی شناسایی شده و با استفاده از جدولی که طراحی شده بود، مورد بررسی قرار گرفتند این فرایندشامل دو مرحله کدگذاری بود: کدگذاری اولیه برای شناسایی مفاهیم مرتبط و کدگذاری نهایی برای ارزیابی انطباق این مفاهیم با معیارهای قرآنی نتایج تحلیل نشان داد که محتوای کتاب در بسیاری از موارد با فرهنگ پذیری قرآنی هم راستا است به ویژهدر درسهایی مانند »فرهنگ ایرانی «، »حقوق و مسئولیت های اجتماعی « و »تاریخ و فرهنگ ایران«، مفاهیم اخلاقی واجتماعی بر مبنای اصول دینی همچون عدالت ، تعاون و احترام به حقوق دیگران تشریح شده است با این وجود، نقاط ضعفی در برخی بخش ها به چشم می خورد که بیانگر نیاز به تقویت مفاهیم دینی و اجتماعی در راستای آموزههای قرآن کریم است این نتایج بر اهمیت استفاده از منابع قرآنی در کتابهای درسی و لزوم انطباق بیشتر محتوای آموزشی با ارزشهای اسلامی تاکید دارد به کارگیری روش تحلیل محتوای قیاسی به پژوهشگران این امکان را می دهد که محتوای آموزشی را به دقت و باتوجه به نیازهای فرهنگی و اجتماعی دانش آموزان ارزیابی کرده و در تقویت هویت اسلامی آنان اقدام نمایند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمدحسام نخعی

دانشجوی کارشناسی پیوسته امور تربیتی دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید بهشتی مشهد

محمدامین نادمی

دانشجوی کارشناسی پیوسته امور تربیتی دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید بهشتی مشهد

نخعی، محمدحسام و نادمی، محمدامین،1403،انطباق مواد درسی کتاب مطالعات اجتماعی پایه هشتم با فرهنگ پذیری از نظر قرآن،یازدهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات یازدهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی30 دی 1403 · تهران