بررسی حضور ادبیات پایداری در شعر محتشم کاشانی با تکیه بر مقوله عدالت و عدالت طلبی

چکیده مقاله

ادبیات پایداری به عنوان شاخه ای از ادبیات متعهد، بازتاب دهنده مقاومت در برابر ظلم و دفاع از ارزش های انسانی و دینی است که در تاریخ ادبیات پارسی، به ویژه در دوره صفویه، نقشی کلیدی در تقویت هویت شیعی و فرهنگ مقاومت ایفا کرد محتشم کاشانی، شاعر برجسته قرن دهم هجری، با سرودن اشعار عاشورایی، به ویژه ترکیب بند مشهور «باز این چه شورش است »، بستری برای تبلور مفاهیم عدالت و عدالت طلبی فراهم آورد این پژوهش با هدف بررسی حضور مولفه های عدالت محور در شعر محتشم کاشانی و نقش آن ها در تقویت گفتمان ادبیات پایداری انجام شده است با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی اشعار، این مطالعه نشان می دهد که عدالت در شعر محتشم نه تنها به عنوان ارزشی اخلاقی، بلکه به صورت نقدی اجتماعی و سیاسی علیه ظلم و بی عدالتی مطرح شده است محتشم با تصویرسازی از مظلومیت اهل بیت ع و تقابل خیر و شر، مخاطب را به مقاومت در برابر ستم و پیگیری عدالت دعوت می کند این مضامین، در بستر تحولات سیاسی اجتماعی دوره صفویه، به تقویت هویت شیعی و انسجام فرهنگی کمک کرده اند دستاوردهای این پژوهش شامل شناسایی پیوند عمیق عدالت طلبی با گفتمان پایداری شیعی و نقش شعر محتشم به عنوان ابزاری فرهنگی در برابر تهدیدات خارجی و داخلی است این مطالعه بر اهمیت شعر محتشم در القای ارزش های عدالت محور و هویت ساز تاکید دارد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا ده باشی پور

دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

ابراهیم واشقانی فراهانی

عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

علیرضا شادآرام

عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

رودابه شاه حسینی

عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

�ه باشی پور، زهرا و واشقانی فراهانی، ابراهیم و شادآرام، علیرضا و شاه حسینی، رودابه،1404،بررسی حضور ادبیات پایداری در شعر محتشم کاشانی با تکیه بر مقوله عدالت و عدالت طلبی،بیست و دومین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و دومین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ24 مرداد 1404 · تهران