شهرسازی پسااستعماری: بازخوانی تاثیرات ماندگار استعمار در ساختارهای کالبدی و اجتماعی شهرها

چکیده مقاله

شهر به عنوان بازتابی از قدرت، در بستر تاریخ استعمار و پسااستعمار همواره تحت تاثیر الگوهای تحمیلی و غالب قرار گرفته است مقاله حاضر به تبیین مفهوم شهرسازی پسااستعماری می پردازد و با اتکا به گفتمان پسااستعماری و اندیشه های پژوهشگران مختلف، نشان می دهد که شهرها پس از دوران استعمار همچنان با چالش هایی چون نابرابری های فضایی و بحران های هویتی مواجه هستند شهرسازی پسااستعماری، به عنوان رویکردی انتقادی، در پی بازخوانی فرم های فضایی و بازسازی هویت های محلی است سوال اصلی این پژوهش این است که چگونه استعمار الگوهای شهری را تحت تاثیر قرار داده و این تاثیرات در دوران پس از استعمار در ساختارهای کالبدی و اجتماعی شهرهای پسااستعماری چگونه ادامه یافته است؟ شهرسازی پسااستعماری از طریق گفتمان پسااستعماری به بازخوانی الگوهای شهری پرداخته است روش تحقیق این مطالعه، رویکرد کیفی و تاریخی تحلیلی است این تحقیق با تحلیل اسناد، مفاهیم نظری کلیدی مانند استعمار فضایی و گفتمان پسااستعماری را استخراج کرده و سپس مطالعه تطبیقی بر روی سه شهری که دوره ای تحت استعمار بوده اند زاریا، المسیله و آبادان انجام می دهد تا تاثیرات استعمار در ساختارهای کالبدی و اجتماعی این شهرها بررسی شود در ابتدا، انتظار می رفت که پایان دوره استعمار تاثیرات منفی استعمار را کاهش دهد، اما نتایج نشان می دهند که در اکثر موارد، تاثیرات استعمار همچانان عمیق و ریشه دار باقی مانده و اصلاحات انجام شده محدود یا ناکافی بوده است پژوهش ها نشان می دهند که نابرابری های فضایی و اجتماعی ناشی از استعمار در جوامع پسااستعماری همچنان حفظ شده است شهرسازی پسااستعماری بر اصلاح این نابرابری ها تاکید دارد تا شرایط زیستی و عدالت اجتماعی بهبود یابد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمدتقی پیربابایی

استاد گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

سمیرا صدیقی کلجاهی

دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده معماری وشهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

پیربابایی، محمد تقی و صدیقی کلجاهی، سمیرا،1404،شهرسازی پسااستعماری: بازخوانی تاثیرات ماندگار استعمار در ساختارهای کالبدی و اجتماعی شهرها،سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرساز�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی30 آبان 1404