اثربخشی برنامه آموزشی خودمراقبتی مبتنی بر فناوری دیجیتال بر پیشگیری و کاهش رفتارهای پرخطر سلامت در نوجوانان مدارس متوسطه

چکیده مقاله

امروزه سلامت نوجوانان، به عنوان قشری حساس و اثرگذار در جامعه توجه پژوهشگران و سیاست گذاران حوزه سلامت و آموزش را به خود جلب کرده است ورود نوجوانان به دوره متوسطه آنها را در معرض انواع رفتارهای پرخطر سلامت قرار می دهد که از جمله می توان به مصرف سیگار و مواد مخدر، تغذیه ناسالم، فعالیت بدنی ناکافی، رفتارهای جنسی محافظت نشده و انواع خشونت اشاره کرد این رفتارها نه تنها پیامدهایی منفی بر سلامت کوتاه مدت و بلندمدت نوجوانان دارند بلکه هزینه های اقتصادی، روانی و اجتماعی بسیاری را به خانواده و جامعه تحمیل می کنند در دهه اخیر و با گسترش فناوری های دیجیتال فرصت های نوین برای آموزش و ارتقاء سلامت نوجوانان شکل گرفته است این فناوری ها قابلیت افزایش مشارکت دانش آموزان، شخصی سازی، آموزش، دسترسی آسان و پایدار به منابع و قابلیت پایش و بازخورد مستمر را دارا هستند هدف این مقاله، بررسی جامع اثربخشی برنامه های آموزشی خودمراقبتی مبتنی بر فناوری دیجیتال در پیشگیری و کاهش رفتارهای پرخطر سلامت در نوجوانان مقطع متوسطه است برای نیل به این هدف جدیدترین پژوهش های داخلی و خارجی به صورت نظام مند مرور شده و انواع مدل ها، ابزارها و چارچوب های اجرایی این برنامه ها تحلیل گردیده است یافته ها نشان می دهد برنامه های مبتنی بر فناوری دیجیتال از جمله اپلیکیشن های موبایلی، سامانه های آنلاین، گروه های شبکه های اجتماعی و بازی های آموزشی توانسته اند به طور معناداری آگاهی سلامت، نگرش مثبت و مهارت های خودمراقبتی نوجوانان را ارتقا دهند و شیوع رفتارهای پرخطر را کاهش دهند همچنین مطالعات حاکی از آن است که عوامل متعددی چون ویژگی های فردی و خانوادگی، بستر فرهنگی اجتماعی، سطح سواد دیجیتال و کیفیت و جذابیت طراحی برنامه ها بر میزان اثربخشی این آموزش ها موثرند با وجود مزایای فراوان، اجرای این برنامه ها با چالش هایی نظیر نبود زیرساخت کافی، مقاومت والدین و معلمان، فقر دیجیتال و محتوای غیربومی مواجه است که لزوم طراحی راهکارهای بومی، ارتقاء سواد دیجیتال و حمایت سیاست گذاران را ضروری می سازد در نهایت می توان نتیجه گرفت که توسعه، بومی سازی و اجرای هدفمند آموزش های خودمراقبتی دیجیتال می تواند نقطه عطفی برای ارتقاء سلامت نوجوانان ایرانی و کاهش معنادار رفتارهای پرخطر در مدارس متوسطه باشد این نتایج می تواند سیاست گذاران حوزه آموزش و سلامت را در جهت گیری آتی برنامه های پیشگیرانه مبتنی بر فناوری راهنمایی نماید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا چگنی نژاد

دانش آموخته روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشگاه غیرانتفاعی دانش البرز، البرز، ایران

چگنی نژاد، زهرا،1404،اثربخشی برنامه آموزشی خودمراقبتی مبتنی بر فناوری دیجیتال بر پیشگیری و کاهش رفتارهای پرخطر سلامت در نوجوانان مدارس متوسطه،دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه،بابل

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه30 آبان 1404 · بابل