چکیده مقاله
افزایش قیمت حامل های انرژی در چارچوب سیاست هدفمندی یارانه ها، یکی از مهمترین شوک های اقتصادی وارد شده به بخش کشاورزی ایران در دهه اخیر بوده است با توجه به وابستگی شدید این بخش به برق و گازوئیل برای آبیاری و عملیات مکانیزه، نگرانی هایی درباره کاهش تولید، افزایش هزینه ها و تهدید امنیت غذایی وجود دارد هدف این مقاله مروری، گردآوری، دسته بندی و تلفیق یافته های مطالعات تجربی انجام شده در ایران طی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ درباره آثار افزایش قیمت حامل های انرژی بر تولید و هزینه در بخش کشاورزی است پس از جستجو در پایگاه های داده داخلی و اعمال معیارهای ورود، ۱۱ مطالعه کمی شامل مقالات علمی، پایان نامه ها و رساله های دکتری انتخاب و تحلیل شدند یافته ها در سه مضمون اصلی دسته بندی شدند: نخست، آثار بر تولید و ارزش افزوده که نشان می دهد افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت برق می تواند تولید گندم را تا ۲۳ درصد کاهش دهد و حذف یارانه برق ارزش افزوده کشاورزی را حدود ۱ درصد پایین بیاورد دوم، آثار بر هزینه و رفاه تولیدکننده که حاکی از افزایش چشمگیر هزینه تولید و کاهش سودآوری است به گونه ای که برای جبران کاهش رفاه ناشی از افزایش قیمت برق، قیمت تضمینی گندم باید بیش از ۱۶ هزار ریال افزایش یابد سوم، آثار بر الگوی کشت و ترکیب نهاده ها که نشان می دهد کشاورزان در واکنش به گرانی انرژی، سطح زیر کشت محصولات پرآب بر را کاهش داده و در مواردی محصولاتی مانند گندم دیم را به کلی حذف می کنند نتیجه گیری اصلی این است که افزایش قیمت انرژی، به ویژه برق، بدون بسته حمایتی همزمان افزایش قیمت تضمینی، وام های کم بهره، توسعه فناوری های کارآمد یک تهدید جدی برای تولید کشاورزی و امنیت غذایی محسوب می شود در پایان، پیشنهادات کاربردی برای سیاست گذاران و پیشنهادات پژوهشی برای مطالعات آتی ارائه شده است
کلیدواژه‌ها
نویسندگان
رضا روشن
دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده کسب وکار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
مجتبی عباس زاده
کارشناسی ارشد اقتصاد انرژی، گروه اقتصاد، دانشکده کسب وکار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
شیوه ارجاع
�وشن، رضا و عباس زاده، مجتبی،1404،مروری بر آثار افزایش قیمت حامل های انرژی بر تولید و هزینه در بخش کشاورزی ایران،بیست دومین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، اقتصاد، حسابداری و بانکدار�
ارائه‌شده در
مجموعه مقالات بیست دومین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، اقتصاد، حسابداری و بانکداری26 اسفند 1404