نقش شفقت والدینی در تحول اجتماعی و هیجانی کودکان: مروری بر پژوهش های موجود و واکاوی خلاهای پژوهشی

چکیده مقاله

این مقاله با هدف ارائه مروری روایتی بر مجموعه ای از پژوهش ها نگارش شده است که بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های PubMed، PsycINFO، Scopus، SID و Magiran منتشر شده اند جست وجوها با تمرکز بر دو مفهوم اصلی «شفقت والدینی» و «رشد اجتماعی–عاطفی کودکان» انجام شد و پس از جمع آوری منابع، داده ها با بهره گیری از روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند نتایج نشان می دهد که شفقت در والدگری—که بر مهربانی، پذیرش و حضور آگاهانه در تعامل والد–کودک تاکید دارد—نقشی بنیادین در شکل گیری دلبستگی ایمن Bowlby, ۱۹۸۸ ، تقویت توانایی تنظیم هیجان کودکان Eisenberg et al , ۲۰۱۰; Thompson, ۲۰۱۴ ، افزایش تاب آوری هیجانی Moreira et al , ۲۰۲۰ و کاهش پرخاشگری و تعارض در محیط خانوادگی ایفا می کند Nguyen et al , ۲۰۲۳; Medeiros et al , ۲۰۲۲; Brown et al , ۲۰۲۰ شواهد حاصل از مطالعات طولی نیز نشان می دهد کودکانی که در محیط های مبتنی بر شفقت والدینی رشد می کنند، رفتارهای نوع دوستانه بیشتری از خود نشان می دهند، در تنظیم هیجانات خود موفق ترند و مداخلات آموزشی مبتنی بر شفقت معمولا به بهبود کیفیت رابطه والد–کودک منجر می شوند Kirby et al , ۲۰۲۱; Waters et al , ۲۰۲۰; Kirby, ۲۰۱۶; Gouveia et al , ۲۰۲۱; Jefferson et al , ۲۰۲۰ در دوران همه گیری COVID ۱۹ نیز شواهد حاکی از آن است که شفقت والدینی به عنوان عاملی محافظتی در برابر فشارهای روانی مرتبط با والدگری عمل کرده و به حفظ تعادل هیجانی خانواده کمک کرده است Medeiros et al , ۲۰۲۲; Brown et al , ۲۰۲۰ با این حال، بیشتر پژوهش های موجود در بافت های فرهنگی غربی انجام شده و فقدان مطالعات طولی و فرهنگ محور، به ویژه در ایران، به طور چشمگیری مشهود است Kirby, ۲۰۲۳; Ghoorchian, ۲۰۱۹ این خلا پژوهشی ضرورت طراحی و اجرای مطالعات بومی و مداخلاتی سازگار با زمینه های فرهنگی متنوع، از جمله فرهنگ ایرانی، را برجسته می سازد Neff & McGehee, ۲۰۱۰; Gilbert, ۲۰۱۷; Kirby & Baldwin, ۲۰۱۸ بر این اساس، پیشنهاد می شود آموزش های مرتبط با شفقت والدینی به صورت بومی سازی شده و متناسب با نیازهای خانواده های ایرانی طراحی و ارائه شوند؛ مداخلاتی که علاوه بر کاهش مشکلات هیجانی کودکان، می توانند کیفیت روابط خانوادگی و سازگاری اجتماعی آنان را نیز ارتقا دهند Gilbert, ۲۰۱۷; Siegel & Hartzell, ۲۰۱۸

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهسا احمدی

دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر، خمینی شهر، ایران

�حمدی، مهسا،1404،نقش شفقت والدینی در تحول اجتماعی و هیجانی کودکان: مروری بر پژوهش های موجود و واکاوی خلاهای پژوهشی،هجدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و آموزش�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هجدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و آموزشی26 اسفند 1404