کاربرد رفتار درمانی دیالکتیکی مبتنی بر ذهن آگاهی در ارتقاء تنظیم هیجانی، کاهش تکانشگری و بهبود روابط بین فردی ناشنوایان

چکیده مقاله

رفتار درمانی دیالکتیکی مبتنی بر ذهن آگاهی DBTM یکی از رویکردهای نوین روان درمانی است که بر تنظیم هیجان، مهار رفتارهای تکانشی و بهبود روابط بین فردی تاکید دارد این درمان در ابتدا برای اختلال شخصیت مرزی طراحی شد، اما به تدریج اثربخشی آن در جمعیت های خاص، از جمله افراد ناشنوا مورد توجه قرار گرفت ناشنوایان با چالش های ویژه ای در شناخت و بیان هیجان ها، کنترل واکنش های رفتاری و شکل دهی ارتباطات موثر مواجه اند؛ به همین دلیل بررسی اثر بخشی DBTM در این گروه می تواند مسیر تازه ای برای ارتقاء سلامت روان و اجتماعی آنان فراهم سازد هدف پژوهش حاضر تبیین سازوکارهای رفتار درمانی دیالکتیکی مبتنی بر ذهن آگاهی در بهبود تنظیم هیجان، کاهش تکانشگری و ارتقاء روابط بین فردی در افراد ناشنوا بود روش پژوهش کیفی تحلیلی با مرور الگوهای نظری و مطالعات تجربی مرتبط با سازوکارهای ذهن آگاهی و مولفه های چهارگانه ی DBT شامل آگاهی از لحظه، تحمل پریشانی، تنظیم هیجان و اثر بخشی بین فردی بود تحلیل ها بر مبنای چارچوب تلفیقی انجام شد که ارتباط میان مولفه های هیجانی، رفتاری و اجتماعی درمان را در جمعیت ناشنوا تبیین می کرد یافته های تحلیل نشان داد که تمرین ذهن آگاهی از طریق مشاهده ی غیرقضاوتی و پذیرش احساسات سبب کاهش آشفتگی هیجانی، افزایش کنترل عاطفی و کاهش نشانه های افسردگی و اضطراب شد همچنین آموزش مهارت تحمل پریشانی و توقف ذهنی موجب کاهش رفتارهای تکانشی و پرخاشگرانه گردید در حوزه ی اجتماعی نیز تقویت احترام متقابل و همدلی ذهن آگاه به شکل چشمگیری روابط بین فردی و احساس تعلق گروهی را بهبود بخشید نتیجه گیری کلی نشان داد که رفتار درمانی دیالکتیکی مبتنی بر ذهن آگاهی مدلی جامع برای رشد هیجانی و رفتاری ناشنوایان است زیرا همزمان سه بعد هیجان، رفتار و رابطه را بازسازی می کند این درمان با تلفیق پذیرش و تغییر نه تنها ابعاد آسیب شناختی را کاهش می دهد بلکه کرامت روانی و اجتماعی افراد ناشنوا را احیا می سازد و چشم انداز تازه ای برای توسعه ی توانمندی های ارتباطی و خودتنظیمی در آنان فراهم می کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

لعیا ترابیان

کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی واحد شیراز دانشگاه آزاد اسلامی شیراز، ایران

�رابیان، لعیا،1404،کاربرد رفتار درمانی دیالکتیکی مبتنی بر ذهن آگاهی در ارتقاء تنظیم هیجانی، کاهش تکانشگری و بهبود روابط بین فردی ناشنوایان،دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه،بابل

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه30 آبان 1404 · بابل