چکیده مقاله
شیوع روزافزون اختلالات افسردگی و اضطراب همراه با محدودیت های روش های سنتی درمان ضرورت به کارگیری فناوری های نوین مانند هوش مصنوعی AI را بیش از پیش آشکار ساخته است این مقاله با رویکردی تطبیقی تحلیلی به مقایسه سیستماتیک کاربردهای هوش مصنوعی در مداخلات درمانی این اختلالات می پردازد با بررسی مطالعات بالینی نمونه های موفق مانند ربات های چت Woebot و پلتفرم های واقعیت مجازی و چالش های اخلاقی فنی، سه سوال محوری مورد تحلیل قرار گرفته اند ۱ کدام فناوری های AI در کاهش علائم افسردگی و اضطراب موثرتر عمل می کنند؟ ۲ تفاوت های جغرافیایی و فرهنگی چگونه بر پذیرش این فناوری ها تاثیر می گذارند؟ ۳ چه راهکارهایی برای ادغام هوش مصنوعی با مداخلات انسانی ضروری است؟ یافته ها نشان می دهند که ربات های چت با ارائه مداخلات شناختی رفتاری CBT به دلیل دسترسی ۲۴ ساعته و هزینه پایین برای موارد خفیف تا متوسط مناسب اند در مقابل، واقعیت مجازی VR در درمان فوبیا و اختلالات اضطرابی خاص با شبیه سازی محیط های کنترل شده، اثربخشی بالاتری دارد با این حال چالش هایی مانند سوگیری الگوریتمی، نقض حریم خصوصی و وابستگی بیش از حد به فناوری محدودیت های جدی این ابزارها محسوب می شوند از سوی دیگر تفاوت های چشمگیری در پذیرش AI بین کشورهای توسعه یافته با تمرکز بر فناوری های پیشرفته و کشورهای درحال توسعه با اولویت اپلیکیشن های کم هزینه مشاهده می شود این مقاله نتیجه می گیرد که هوش مصنوعی علی رغم پتانسیل بالای خود در دموکراتیک سازی دسترسی به سلامت روان نمی تواند جایگزین کامل ارتباط انسانی شود پیشنهاد نهایی تلفیق هوش مصنوعی با مداخلات مبتنی بر انسان در چارچوبی اخلاق محور است تا هم از مزایای مقیاس پذیری AI بهره برد و هم ابعاد عاطفی و پیچیده درمان را پوشش داد تدوین استانداردهای جهانی برای ارزیابی اثربخشی و کاهش سوگیری های الگوریتمی گام بعدی در بهینه سازی این فناوری هاست
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
منطقی مقدم، عنایل،1404،نقش هوش مصنوعی در مداخلات درمانی اختلالات افسردگی و اضطراب،دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه،بابل
ارائهشده در
مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه30 آبان 1404 · بابل