چکیده مقاله
این مقاله باهدف بازخوانی و گسترش برهان صدیقین Burhan al Siddiqin رویکردی پدیدارشناختی و اگزیستانسیال اتخاذ می کند نقطه آغاز بررسی نه مفاهیم انتزاعی و منطقی، صرف بلکه بیواسطه ترین و تزلزل ناپذیرترین داده هستی شناختی انسان است؛ تجربه من ناظر یا آگاهی خودآگاه self consciousness که هم پایه معرفت است و هم نقطه استناد وجودی تحلیل ماهیت این آگاهی نشان می دهد که محدودیت تعلق به شرایط و زمانمندی، آن به طور ضروری وجود یک مبنای هستی شناختی مطلق، نامحدود و فرازمانی را ایجاب می کند این مبنا که در فلسفه «واجد الوجود» و در عرفان «آگاهی مطلق» خوانده می شود، صرفا یک علت غایی نیست بلکه اقیانوسی وجودی است که تمامی امواج آگاهی های محدود تجلیات جزئی و نسبی آن اند با بهره گیری از اصل تشکیک وجود ملاصدرا، مقاله تمایز بنیادین میان «روح» به مثابه قوه و «آگاهی» به مثابه فعل را روشن می کند و نشان می دهد که درک این تمایز نه تنها فهم صحیح برهان صدیقین را ممکن می سازد بلکه راهنمایی برای درک مراتب وجود و تجلیات متنوع آن در عالم هستی است این تحلیل فلسفی با سنتز حکمت صدرایی، پدیدارشناسی هوسرل و یافته های علوم شناختی مدرن — مانند تمایز میان ظرفیت و وضعیت آگاهی و نظریه اطلاعات یکپارچه IIT — تایید می شود که همگی بازتابی از ساختار تشکیکی و درجه پذیر آگاهی اند نتیجه بازخوانی این برهان ارائه چارچوبی مستحکم برای یک نظام اخلاقی مبتنی بر وحدت و فهم دقیق فردیت است؛ نظامی که همدلی و مسئولیت اخلاقی را نه به عنوان فضیلت قراردادی بلکه به عنوان ضرورت هستی شناختی تبیین می کند افزون بر این این دیدگاه مسیر عملی سلوک و تحقق کمال انسانی را روشن می سازد؛ از درک عقلانی محدودیت ها و ضرورت وجود مبنای مطلق، تا تجربه مستقیم پیوند میان آگاهی محدود و آگاهی مطلق که در آن من ناظر با اقیانوس وجود هماهنگ می شود و حقیقت وجودی خود را به صورت عملی و زیسته درمی یابد
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
محمدزاده، مهدی،1404،برهان صدیقین و آگاهی خودآگاه از نقطه آغاز تجربه تا تجلی وجود مطلق،دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه،بابل
ارائهشده در
مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه30 آبان 1404 · بابل