تشکیک وجود رویکرد، مشائی، متعالیه و عرفانی

چکیده مقاله

این مقاله به بررسی تطبیقی سه دیدگاه عمده فلسفی و عرفانی در تبیین مسئله وحدت و کثرت وجود، با محوریت مفهوم «تشکیک» می پردازد دیدگاه اول متعلق به مکتب مشاء است که با اعتقاد به اصالت ماهیت و تشکیک عام کثرت را حقیقی و وحدت را صرفا مفهومی و اعتباری می داند دیدگاه دوم، نظریه حکمت متعالیه ملاصدرا است که با بنیان نهادن نظریه بر اصالت وجود و تشکیک خاص هم به حقیقی بودن وحدت وجود و هم به حقیقی بودن کثرت موجودات قائل است و رابطه آنها را به گونه ای می داند که کثرت به وحدت بازمی گردد و وحدت در کثرت سریان دارد دیدگاه سوم نگاه عرفانی با محوریت نظریه «وحدت وجود» و تشکیک خاص الخاص است که در آن کثرات به عنوان شئون مظاهر و تجلیات وجود واحد، مطلق و نامتناهی حق تعالی تلقی شده و وجودی مستقل و اصیل ندارند این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با مطالعه متون اصلی به واکاوی مبانی، ادله و تمثیل های هر یک از این سه مکتب پرداخته و در نهایت نتیجه می گیرد که این نظریات سلسله مراتب دیدگاهی به عالم هستی را نشان می دهند که از کثرت گرایی محض به سوی وحدت گرایی ناب در حرکت است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

امید روستا

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی موسسه آموزش عالی دارالحکمه، قم، ایران

مجید احمدی

دانشجوی دکتری موسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی قم، ایران

امین واحدیان

دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ و تمدن اسلامی موسسه آموزش عالی دارالحکمه، قم، ایران

�وستا، امید و احمدی، مجید و واحدیان، امین،1404،تشکیک وجود رویکرد، مشائی، متعالیه و عرفانی،دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه،بابل

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین المللی روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و فلسفه30 آبان 1404 · بابل