بررسی نسبت روح و معنویت در الهیات معاصر با رویکرد روانشناسی دینی اسلامی

چکیده مقاله

این مقاله به تبیین و تحلیل نسبت میان دو مفهوم بنیادین «روح» و معنویت در چارچوب الهیات اسلامی معاصر و با بهره گیری از دستاوردهای روانشناسی دینی اسلامی می پردازد در الهیات کلاسیک روح به عنوان حقیقتی متافیزیکی و منشا حیات معرفی شده است اما در دوران معاصر با ظهور بحران های معنا و هویت مفهوم «معنویت» به عنوان تجلی کارکردی و روانشناختی ابعاد متعالی انسان اهمیت ویژه ای یافته است مسئله اصلی این پژوهش چگونگی ارتباط این دو مفهوم و نحوه تاثیرگذاری آنها بر یکدیگر است این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه ای، ابتدا به تعریف مفهومی روح در منابع اسلامی و معنویت در گفتمان جدید می پردازد سپس با تبیین مبانی روانشناسی دینی اسلامی، نشان می دهد که روح زیربنای هستی شناختی و استعداد ذاتی انسان برای تعالی است در حالی که معنویت، فرآیند شکوفایی و تحقق بالفعل این استعداد در ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری فرد است نتیجه گیری می شود که این دو مفهوم دارای رابطه ای طولی و مکمل هستند؛ روح «منبع» و معنویت «تجلی» آن در مسیر سلامت روان و کمال انسانی است و روانشناسی دینی اسلامی به عنوان یک دانش میان رشته ای ابزاری کارآمد برای فهم این نسبت و کاربردی سازی آن در زندگی امروز فراهم می آورد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا کرمی

کارشناسی آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان پردیس فاطمه الزهرا س اهواز

عواطف شمعانی

کارشناسی الهیات دانشگاه فرهنگیان پردیس فاطمه الزهرا س اهواز

ساجده ناصری

کارشناسی الهیات دانشگاه فرهنگیان پردیس فاطمه الزهرا س اهواز

کرمی، زهرا و شمعانی، عواطف و ناصری، ساجده،1404،بررسی نسبت روح و معنویت در الهیات معاصر با رویکرد روانشناسی دینی اسلامی،چهارمین کنفرانس بین المللی دین، معنویت و سبک زندگی جهان اسلام،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس بین المللی دین، معنویت و سبک زندگی جهان اسلام29 آبان 1404 · تهران