نقش معنویت دینی در جامعه کنونی

چکیده مقاله

در دهه های اخیر، معنویت به عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در مطالعات بین رشته ای جایگاه ویژه ای در تحلیل تحولات فردی و اجتماعی یافته است افزایش بحران های روانی، چالش های اخلاقی، سردرگمی های معنایی در جوامع مدرن باعث شده که توجه به معنویت به مثابه عامل موثر در ارتقای سلامت روان، انسجام اجتماعی و توسعه پایدار بیش از پیش مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد یکی از مسائلی که همواره ذهن بشر را به خود مشغول داشته معنای زندگی است این مسئله در جهان امروزی از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ زیرا امروزه، باوجود پیشرفت های گسترده در زمینه علم و تکنولوژی، غبار یاس و ناامیدی، احساس بی معنایی بر آینه فکر آدمیان نشسته و اضطراب و دل نگرانی آمیخته با حس زجرآور ترس و تردید و پوچ انگاری در همه جا سایه گسترانده است به همین جهت دیدگاه های مختلف در پی پاسخی برای معنادار بودن زندگی بوده اند؛ یک دیدگاه، دیدگاه دینی است؛ چنان که متون دینی، هدف دار بودن را موج می زند و انسان مومن دارای حیات معنوی بوده و زندگی اش رو به رشد و تقرب به سمت خداوند است بنابراین معنویت برخاسته از دین در پی پاسخ به این سوال بوده است که معنویت دینی چه نقشی در معنا بخشی زندگی انسان دارد؟ دین نوعی ابزار کنترل اجتماعی قوی غیررسمی است که با آموزش رفتارهای به هنجار اخلاق مدارانه، پیوند گروه های هم کیش و هم پیمان در یک جامعه سالم و مطلوب ناامنی را کاهش و احساس امنیت اجتماعی را افزایش می دهد این مقاله با رویکرد مروری به بررسی نقش و کارکرد معنویت در جامعه کنونی پرداخته است جمع آوری اطلاعات با استفاده از منابع کتابخانه ای صورت گرفته است با تحلیل مطالعات انجام شده در حوزه های روان شناسی، جامعه شناسی، دین پژوهی و آموزش تلاش شده تا تصویری جامع از ابعاد گوناگون معنویت و تاثیر آن در سطوح فردی و اجتماعی ارائه شود یافته ها نشان می دهد که معنویت اصیل، در تقویت تاب آوری روانی، بهبود روابط اجتماعی، ارتقای اخلاق عمومی و معنا بخشی به زندگی نقش بسزایی دارد در عین حال چالش هایی چون فردگرایی معنوی افراطی، معنویت سطحی و تجاری شده، و نبود چارچوب مشخص در فهم معنویت از جمله موانع پیش روی توسعه آن در جامعه هستند یافته های پژوهشی حاکی از آن است که معنویت دینی با دارا بودن مبانی مانند اصالت روح، اصالت فطرت، اصالت عالم غیب و اصالت شریعت برای انسان عنایی را از زندگی ترسیم می کند در جهان کنونی که بشر مجذوب مدرنیته و پیشرفت های خیره کننده علمی است، با مشکلی روبروست که راه حل آن را در قواعد علمی و با اتکا به عقلانیت خود نمی یابد انسان امروزی در زندگی این جهان با همه فریبندگی و گستردگی خود را اسیر و گرفتار می بیند و در جستجوی هدف و معنا برای هستی و حیات خویش است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه جهانی فیضی

مقاله نقش معنویت دینی در جامعه کنونی

�هانی فیضی، فاطمه،1404،نقش معنویت دینی در جامعه کنونی،چهارمین کنفرانس بین المللی دین، معنویت و سبک زندگی جهان اسلام،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس بین المللی دین، معنویت و سبک زندگی جهان اسلام29 آبان 1404 · تهران