چکیده مقاله
امنیت و اعتبار معاملات تجاری از مولفه های اساسی توسعه اقتصادی و ثبات اجتماعی است نظام حقوقی ایران، که برآمده از فقه غنی امامیه است قواعد صحت و بطلان قراردادها را بر مبانی مستحکم قرآنی استوار ساخته است این پژوهش با هدف ارائه یک تحلیل جامع و تفصیلی به مبنا سنجی صحت و بطلان معاملات از منظر آیات کلیدی قرآن کریم و تطبیق دقیق آن با مواد قانون مدنی ایران می پردازد با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و با تمرکز بر محتوای دقیق سه آیه محوری: آیه ۲۹ سوره نساء آیه تجارت ، آیه ۲۸۲ سوره بقره آیه دین و آیه ۷۲ سوره یوسف آیه جعاله این مقاله به واکاوی عمیق مفاهیم بنیادین می پردازد یافته های تحقیق نشان می دهد که اصل اساسی قاعده تجارت عن تراض است که هرگونه تصرف حقوقی در اموال دیگران را ممنوع اکل مال به باطل و تنها راه مشروع را معامله ای می داند که بر دو رکن معاوضی «بودن» و «رضایت کامل طرفین» استوار باشد این مقاله با بررسی دقیق مفردات آیات، تحلیل ساختار نحوی مانند نوع استثناء در آیه تجارت و استخراج احکام هشتگانه از آن به تبیین قواعدی چون اصل رضایی، بودن، عدم نفوذ معامله فضولی، بطلان معامله اکراهی و اصل لزوم می پردازد همچنین نقش آیه دین در ارائه سازوکارهای اثباتی و پیشگیرانه از بطلان مانند کتابت و تعیین دقیق دین و نقش آیه جعاله در نمایش انعطاف پذیری شریعت در عقود مبتنی بر مسامحه به تفصیل شرح داده می شود در نهایت ارتباط جزء به جزء این قواعد با مواد قانون مدنی ایران از جمله مواد ۱۹۰، ۱۹۱، ۲۴۷، ۳۴۱ و ۶۵۱ نشان داده می شود تا تصویری کامل از پیوند ناگسستنی فقه و قانون در این حوزه ترسیم گردد
کلیدواژه‌ها
نویسندگان
محمد جواد میرعلی طلبه
سطح چهارم حوزه علمیه قم ایران
کامران باقرزاده همائی
دانشجوی دکتری حقوق خصوصی پردیس بین المللی کیش دانشگاه تهران ایران
شیوه ارجاع
میرعلی طلبه، محمد جواد و باقرزاده همائی، کامران،1404،مبنا سنجی صحت و بطلان در معاملات تجاری تحلیلی بر آیات تجارت، دین و جعاله با تطبیق بر نظام حقوقی ایران،اولین همایش بین المللی و سومین همایش ملی حقوق خصوصی نوین با محوریت کسب و کار و اقتصاد دیجیتال،خمینی شهر
ارائه‌شده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی و سومین همایش ملی حقوق خصوصی نوین با محوریت کسب و کار و اقتصاد دیجیتال21 آبان 1404 · خمینی شهر