مسئولیت مدنی ناشی از نقض حریم خصوصی توسط سامانه های هوش مصنوعی در فضای مجازی

چکیده مقاله

تحولات سریع فناوری های نوین به ویژه در عرصه هوش مصنوعی موجب دگرگونی عمیق در شیوه جمع آوری، پردازش و تحلیل داده های شخصی در فضای مجازی شده است سامانه های هوش مصنوعی با بهره گیری از الگوریتم های پیچیده و یادگیری خودکار، قادر به استخراج و تحلیل اطلاعات کاربران بدون دخالت مستقیم انسان هستند؛ امری که گاه به نقض حریم خصوصی و ورود زیان های مادی و معنوی منجر می شود هدف این پژوهش، بررسی ابعاد حقوقی و مسئولیت مدنی ناشی از چنین نقض هایی در نظام حقوقی ایران و مقایسه آن با نظام های پیشرفته بین المللی است روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه ای است در این مقاله ابتدا مفهوم و مبانی حریم خصوصی در فضای مجازی و ارتباط آن با فناوری های هوش مصنوعی تبیین گردیده سپس ارکان و مبانی تحقق مسئولیت مدنی در قبال نقض داده های شخصی مورد تحلیل قرار گرفته است بررسی تطبیقی نشان می دهد که در نظام ایران قواعد سنتی مسئولیت مدنی برای پاسخگویی به پیچیدگی های فناوری های خودکار کافی نیست و نیاز به بازنگری و تصویب قوانین اختصاصی احساس می شود در مقابل نظام هایی چون اتحادیه اروپا با تصویب مقررات جامع حمایت از داده ها و قانون هوش مصنوعی سازوکارهای مشخصی برای جبران خسارت و تضمین حقوق کاربران ایجاد کرده اند در نتیجه لازم است قانون گذار ایرانی نیز با الهام از این الگوها چارچوبی منسجم برای تنظیم مسئولیت مدنی ناشی از نقض حریم خصوصی توسط سامانه های هوش مصنوعی تدوین نماید تا ضمن حمایت از نوآوری از حقوق بنیادین اشخاص نیز صیانت شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فریبا معتمد راد

کارشناسی ارشد حقوق، خصوصی واحد یزد دانشگاه آزاد اسلامی یزد، ایران

فاطمه معتمد راد

کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرم شناسی واحد یزد دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

معتمد راد، فریبا و معتمد راد، فاطمه،1404،مسئولیت مدنی ناشی از نقض حریم خصوصی توسط سامانه های هوش مصنوعی در فضای مجازی،کنفرانس هوش مصنوعی در اقتصادهای نوظهور و کسب وکارهای دیجیتال،یزد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات کنفرانس هوش مصنوعی در اقتصادهای نوظهور و کسب وکارهای دیجیتال21 آبان 1404 · یزد