چکیده مقاله
نهادهای عالی ناظر در جمهوری اسلامی ایران نقشی محوری در حراست از قانون اساسی، صیانت از حقوق عمومی و تحقق شفافیت و حاکمیت قانون ایفا می کنند با این حال، فقدان سازوکارهای نظارتی موثر بر عملکرد خود این نهادها به یکی از چالش های بنیادین حکمرانی مطلوب بدل شده است این مقاله با رویکرد توصیفی تحلیلی به بررسی چگونگی کاربست هوش مصنوعی در نظارت بر نهادهای عالی ناظر می پردازد و به این پرسش می پردازد که بهره گیری از فناوری های هوش مصنوعی چه آثار حقوقی و نهادی در ارتقای شفافیت، پاسخگویی و کارآمدی حکمرانی دارد؟ یافته ها نشان می دهد که اگرچه ایران با تاسیس سازمان ملی هوش مصنوعی در سال ۱۴۰۳ گام های اولیه را برداشته، اما در رتبه بندی جهانی آمادگی هوش مصنوعی رتبه ۹۴ از ۱۹۳ کشور را دارد پژوهش حاضر بر اساس تحلیل چارچوب های نظارتی، جهانی، الگوی حکمرانی هوشمندی را پیشنهاد می دهد که بر چهار رکن استوار است: ساختار نظارتی مستقل، چارچوب قانونی جامع، زیرساخت های فناورانه ایمن، و فرهنگ سازی سازمانی نتایج نشان می دهد که کاربست الگوریتم های یادگیری ماشین و تحلیل هوشمند می تواند با کاهش خطاهای انسانی و تقویت نظام پاسخگویی، زمینه ارتقای اعتماد عمومی و مشروعیت حقوقی را فراهم آورد در مقابل، فقدان چارچوب های حقوقی و اخلاقی، متناسب با خطر تضعیف شفافیت و کاهش اعتماد شهروندان را به همراه دارد گذار از نظارت سنتی به نظارت هوشمند مستلزم هماهنگی بین نهادی، اصلاحات ساختاری و بازطراحی جامع سازوکارهای حقوقی در پرتو اصول عدالت اداری و امنیت نهادی است
کلیدواژهها
نویسندگان
زهره ستار شمس آبادی
دانشجوی دکتری حقوق عمومی گروه، حقوق واحد یزد دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
سید محسن میرحسینی
استادیار گروه حقوق و علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه یزد، ایران
محمدحسین جعفری
استادیار گروه حقوق واحد یزد دانشگاه آزاد اسلامی یزد ایران
شیوه ارجاع
�تار شمس آبادی، زهره و میرحسینی، سید محسن و جعفری، محمدحسین،1404،کاربست هوش مصنوعی در نظارت بر نهادهای عالی ناظر بازاندیشی حقوقی در حکمرانی هوشمند و امنیت نهادی جمهوری اسلامی ایران،کنفرانس هوش مصنوعی در اقتصادهای نوظهور و کسب وکارهای دیجیتال،یزد
ارائهشده در
مجموعه مقالات کنفرانس هوش مصنوعی در اقتصادهای نوظهور و کسب وکارهای دیجیتال21 آبان 1404 · یزد