چکیده مقاله
هدف و زمینه: گذار جهانی به سوی انرژی های پاک و کاهش وابستگی به سوخت های فسیلی، هیدروژن را به عنوان حامل انرژی پاک و انعطاف پذیر در کانون راهبردهای آینده ی انرژی قرار داده است یکی از چالش های اصلی در توسعه ی اقتصاد هیدروژنی، ذخیره سازی ایمن، پایدار و مقرون به صرفه ی این گاز در مقیاس بزرگ است ذخیره سازی زیرزمینی هیدروژن در مخازن نفت و گاز تخلیه شده، به دلیل بهره گیری از زیرساخت های موجود، هزینه ی کمتر و سازگاری با اصول توسعه ی پایدار، گزینه ای نوآورانه و کارآمد به شمار می آید روش کار: این پژوهش با رویکرد مروری تحلیلی انجام شده و به بررسی جنبه های فنی، پایداری زمین شناسی، ژئوشیمیایی و زیست محیطی ذخیره سازی زیرزمینی هیدروژن می پردازد داده ها از منابع علمی، صنعتی و سیاستی معتبر بین المللی گردآوری، بر اساس ارتباط موضوعی و تازگی طبقه بندی و با یافته های پروژه های دیگر مقایسه شدند بر پایه ی این تحلیل ها، چارچوبی برای ارزیابی فنی، اقتصادی و زیست محیطی این فناوری ارائه گردید تا مبنایی برای توسعه ی پایدار آن فراهم شود یافته ها: نتایج نشان می دهد که مخازن ماسه سنگی با تراوایی بالا و سنگ پوش های نفوذناپذیر، بیشترین پایداری زمین شناسی را برای ذخیره سازی هیدروژن فراهم می کنند کنترل فشار تزریق و استفاده از گازهای بالشتکی مانند نیتروژن یا متان، پایداری مخزن را افزایش داده و میزان بازیافت را به بیش از۹۰% می رساند واکنش های سنگ–سیال و فعالیت های میکروبی می توانند بر خلوص هیدروژن اثر بگذارند که با طراحی و نظارت مناسب قابل کنترل است نتیجه گیری: در نتیجه، ذخیره سازی زیرزمینی هیدروژن رویکردی ایمن، اقتصادی و پایدار برای پشتیبانی از انرژی های تجدیدپذیر و کاهش انتشار کربن به شمار می رود این فناوری پلی میان زیرساخت های فسیلی گذشته و اقتصاد هیدروژنی آینده است و توسعه ی آن نیازمند تدوین استانداردهای فنی، پایش ژئوشیمیایی و حکمرانی موثر در سطوح ملی و بین المللی است
کلیدواژهها
نویسندگان
زهرا فتاحی
گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
محمدحسین سعیدی
گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
حامد نامدار
گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
آرزو جعفری
گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
Mehrdad Manteghian
گروه مهندسی نفت، دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
شیوه ارجاع
فتاحی، زهرا و سعیدی، محمدحسین و نامدار، حامد و جعفری، آرزو و منطقیان، مهرداد،1404،ذخیره سازی زیرزمینی هیدروژن در مخازن تخلیه شده نفت و گاز: ارزیابی فنی، اقتصادی و زیست محیطی،سومین کنفرانس و نمایشگاه ملی چالش های محیط زیستی: نقش صنعت، معدن و جامعه در گسترش حکمرانی سبز،تهران
ارائهشده در
مجموعه مقالات سومین کنفرانس و نمایشگاه ملی چالش های محیط زیستی: نقش صنعت، معدن و جامعه در گسترش حکمرانی سبز19 آبان 1404 · تهران