حکمرانی اسلامی در مواجهه با ربات های انسان نما در قلمرو خانواده

چکیده مقاله

در سال های اخیر، توسعه سریع فناوری های نوین به ویژه هوش مصنوعی و رباتیک، موجب حضور روزافزون ربات های انسان نما در محیط خانواده شده است این پدیده، ضمن برخورداری از ظرفیت هایی چون ارتقاء رفاه، تسهیل مراقبت و کاهش فشارهای روانی، چالش هایی نیز در ابعاد اخلاقی، اجتماعی و فقهی به همراه دارد از آنجا که خانواده در نظام اسلامی جایگاه بنیادین دارد و محور تربیت، عفاف و روابط انسانی است، ورود فناوری های شبه انسانی به آن، مستلزم بررسی دقیق و طراحی چارچوب حکمرانی متناسب با ارزش های دینی است این مقاله با رویکرد توصیفی–تحلیلی، ابتدا به تبیین جایگاه خانواده در اسلام و معرفی قابلیت های ربات های انسان نما می پردازد سپس با تمرکز بر مبانی فقهی، موضوعاتی همچون امکان نکاح با ربات، وضعیت محرمیت، حریم خصوصی و مسوولیت اخلاقی–حقوقی بررسی می شود در ادامه، چالش هایی نظیر تضعیف روابط انسانی، تهدید هویت کودکان، نقض حریم خانواده و آسیب به نقش های سنتی تحلیل شده و در نهایت چارچوبی برای حکمرانی اسلامی پیشنهاد می گردد یافته ها حاکی از آن است که تنها از رهگذر اجتهاد پویا، آموزش عمومی و سیاست گذاری پیش نگرانه می توان از مزایای این فناوری بهره گرفت و هم زمان مانع تهدیدهای آن برای سلامت خانواده اسلامی شد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

امیرحسین زیورپور

بابک پورقهرمانیفاطمه احدی

بابک پورقهرمانی

امیرحسین زیورپورفاطمه احدی

فاطمه احدی

امیرحسین زیورپوربابک پورقهرمانی

�یورپور، امیرحسین و پورقهرمانی، بابک و احدی، فاطمه،1404،حکمرانی اسلامی در مواجهه با ربات های انسان نما در قلمرو خانواده،اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال،قم

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال17 مهر 1404 · قم