بررسی علل و عوامل موثر بر بزهکاری در جامعه از منظر حقوق قضایی

چکیده مقاله

بزهکاری به عنوان یکی از چالش های اساسی جوامع امروزی پدیده ای پیچیده و چند بعدی است که تحت تاثیر عوامل متعدد فردی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی قرار دارد این پدیده نه تنها امنیت عمومی را تهدید می کند، بلکه هزینه های سنگین اقتصادی، اجتماعی و روانی را نیز بر جامعه تحمیل می نماید از منظر حقوق قضایی بزهکاری به معنای ارتکاب اعمالی است که قانونگذار آنها را جرم دانسته و برای آنها مجازات تعیین کرده است با این حال بزهکاری تنها یک مسئله حقوقی نیست، بلکه ریشه در عوامل عمیق تری دارد که نیازمند بررسی و تحلیل دقیق تری هستند این مقاله با هدف بررسی علل و عوامل موثر بر بزهکاری از منظر حقوق قضایی به تحلیل این پدیده در چارچوب نظام حقوقی ایران می پردازد روش تحقیق این مطالعه توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق بررسی اسناد کتابخانه ای، قوانین کیفری ایران و مقالات علمی مرتبط جمع آوری شده اند نتایج این پژوهش نشان می دهند که بزهکاری تحت تاثیر عوامل فردی مانند اختلالات روانی، اعتیاد، فقر، بیکاری و کم سوادی قرار دارد؛ همچنین عوامل اجتماعی نظیر نابسامانی خانوادگی، طلاق، محیط های نامناسب شهری و ضعف نظارت اجتماعی نیز نقش بسزایی در افزایش بزهکاری ایفا می کنند از منظر حقوق قضایی، ناکارآمدی برخی قوانین کیفری و فقدان برنامه های پیشگیرانه موثر به تشدید این معضل دامن زده است قوانین کیفری ایران بیشتر بر مجازات تمرکز دارند و کمتر به پیشگیری از جرم و بازپروری بزهکاران توجه می کنند این در حالی است که در بسیاری از کشورها، برنامه های پیشگیرانه مانند آموزش های اجتماعی، حمایت از خانواده های محروم و ایجاد فرصت های شغلی نقش مهمی در کاهش بزهکاری ایفا می کنند این مقاله پیشنهاد می کند که نظام حقوقی ایران با اتخاذ رویکردی جامع و پیشگیرانه از طریق اصلاح قوانین کیفری، تقویت نهادهای اجتماعی و اجرای برنامه های بازپروری گام های موثری در کاهش بزهکاری بردارد؛ همچنین توجه به عوامل اقتصادی و اجتماعی موثر بر بزهکاری می تواند گام موثری در کاهش این پدیده باشد در نهایت این مطالعه نشان می دهد که حل معضل بزهکاری تنها از طریق مجازات ممکن نیست، بلکه نیازمند توجه به علل ریشه ای و اجرای برنامه های پیشگیرانه و اصلاحی است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

هادی پیرکمالی

دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان و کارشناس فرهنگی اداره تبلیغات اسلامی شهرستان زابل

پیرکمالی، هادی،1404،بررسی علل و عوامل موثر بر بزهکاری در جامعه از منظر حقوق قضایی،نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه31 شهریور 1404 · تهران