بررسی علل گرایش به جرم در ساختار اجتماعی جوامع بشری از دیگاه فقه امامیه و حقوق ایران

چکیده مقاله

یکی از پیچیده ترین مباحث در فقه و حقوق جزا بحث شناخت کلی از وجود عامل جرم بین دو یا چند نفر است زمانی که افراد مستقلا عمل می کنند اما به طور همزمان اعمال مشابهی انجام می دهند و عمل یکی از آنها که به وضوح قابل شناسایی نیست، موجب ارتکاب جرم به شخص ثالث می شود یا برخی از جرایم را مرتکب شده اند و برخی دیگر اقدامی نکرده اند اما علت وقوع جرم به طور قطعی ثابت نشده است فقهای امامیه حتی در مواردی که جرم عمدی باشد، قصاص را منتفی می دانند روند تحولات اجتماعی در ایران معاصر از مقطع آغاز برنامه های مدرنیزاسیون متفاوت از پیش شده و این تفاوت خود را در انحرافات اجتماعی و پدیده های مجرمانه نشان می دهد مقاله حاضر در چارچوب مطالعات جامعه شناسی جنایی، یعنی مطالعه جرم به اعتبار اینکه یک واقعیت اجتماعی و انسانی است، بدنبال فهم اثر جابجایی ارزش ها در فرایند تغییرات اجتماعی ایران و زمینه سازی این تحولات در ارتکاب جرایم و گرایش به انحرافات و نابهنجاری های اجتماعی است چگونه برخی افراد تصمیم به ارتکاب جرم می گیرند؟ آیا آنها به فواید و خطرات آن فکر می کنند؟ چرا برخی افراد بدون توجه به عواقب آن مرتکب جرم می شوند؟ چرا دیگران هیچ وقت مرتکب جرم نمی شوند مهم نیست که شرایط آنها چقدر ناامید است؟ جرم شناسی مطالعه جرم و جنایتکاران توسط متخصصانی به نام جرم شناس است جرم شناسان بررسی می کنند که چه چیزی باعث جرم می شود و چگونه می توان از آن پیشگیری کرد در قرن بیست و یکم، جرم شناسان به طیف وسیعی از عوامل برای توضیح اینکه چرا یک شخص مرتکب جرم می شود، نگاه کردند این عوامل شامل عوامل بیولوژیکی، روانی، اجتماعی و اقتصادی بود معمولا مجموعه ای از این عوامل پشت سر فردی است که مرتکب جرم می شود دلایل ارتکاب جرم عبارتند از طمع، عصبانیت، حسادت، انتقام یا غرور برخی از افراد تصمیم به ارتکاب جرم می گیرند و همه چیز را از قبل با دقت برنامه ریزی می کنند تا سود را افزایش دهند و خطر را کاهش دهند این افراد در مورد رفتار خود انتخاب می کنند برخی حتی یک زندگی جنایتکارانه را بهتر از یک شغل معمولی می دانند، اعتقاد به جرم و جنایت، پاداش، تحسین و هیجان بیشتری را به همراه دارد، حداقل تا زمانی که دستگیر شوند برخی دیگر هنگام انجام موفقیت آمیز یک جنایت خطرناک، آدرنالین ترشح می کنند برخی دیگر از روی عصبانیت یا ترس مرتکب جنایات می شوند

نویسندگان

علی میرپارسا

کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران

میرپارسا، علی،1404،بررسی علل گرایش به جرم در ساختار اجتماعی جوامع بشری از دیگاه فقه امامیه و حقوق ایران،نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه31 شهریور 1404 · تهران