بررسی جایگاه توسل در مکتب اهل بیت (علیهم السلام) و تمایز آن از شفاعت و کیفیت و چگونگی انجام آن

چکیده مقاله

این پژوهش با هدف واکاوی مفهوم توسل و تبیین کیفیت آن در مکتب اهل بیت علیهم السلام انجام شده است یافته های تحقیق نشان می دهد که با وجود پذیرش عمومی توسل در تمام مذاهب اسلامی، نگاه مکتب اهل بیت به این مفهوم از عمق و ظرافت ویژه ای برخوردار است که آن را از آموزه هایی مانند شفاعت متمایز می سازد در این مقاله با روش تحلیلی تطبیقی و استناد به منابع قرآنی، روایی و متون کلامی فریقین اهل سنت و شیعه ، نخست به بررسی اشتراکات و تفاوت های توسل و شفاعت پرداخته شده است نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که اگرچه این دو مفهوم در نگاه اول هم پوشانی دارند اما توسل در مکتب اهل بیت به عنوان وسیله ای ارتباطی میان بنده و خدا با چهارگونه اصلی ۱ توسل به اسماء و صفات خداوند؛ ۲ توسل به قرآن کریم؛ ۳ توسل به عمل صالح؛ ۴ توسل به پیامبر صل الله علیه وآله وسلم و اهل بیتش علیهم السلام که شامل توسل به ذات، حق، جاه و مقام و دعای پیامبر می شود تعریف می گردد؛ در حالی که شفاعت، نقش محدودتر و مشروط تری در نظام الهی دارد و با ارائه ی شواهد قرآنی مانند آیه ی ۳۵ سوره ی مائده و روایات معصومین علیهم السلام ، جایگاه توسل به عنوان یک اصل اعتقادی در مکتب اهل بیت و کارکرد آن در تقرب به خداوند تحلیل شده است همچنین با اشاره به مستندات موجود در منابع اهل سنت مانند صحیح بخاری و صحیح مسلم، اجماع امت اسلامی بر مشروعیت توسل مورد تاکید قرار گرفته است این پژوهش در نهایت، با تبیین روش صحیح توسل بر اساس آموزه های اهل بیت گامی در جهت زدودن شبهات و تقریب دیدگاه های اسلامی و کیفیت و چگونگی انجام دادن آن برداشته است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد عچرش

استاد حوزه علمیه

حسن حزباوی

طلبه پایه ۴ حوزه علمیه امام خمینی اهواز نویسنده مسئول

�چرش، محمد و حزباوی، حسن،1404،بررسی جایگاه توسل در مکتب اهل بیت (علیهم السلام) و تمایز آن از شفاعت و کیفیت و چگونگی انجام آن،دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق16 اسفند 1404 · تهران