بررسی و تطبیق مفاهیم کفر و کافر از دیدگاه نهج البلاغه و صحیفه سجادیه

چکیده مقاله

این پژوهش با نگاهی عمیق و تحلیلی به کاوش در دامنه وسیع و پیچیده مفاهیم بنیادین کفر و کافر در دو سند گرانبهای اندیشه شیعی یعنی نهج البلاغه و صحیفه سجادیه می پردازد این دو منبع مقدس به شکلی متمایز بازتاب ویژه ای از این مفاهیم ارائه داده اند که فراتر از تعریف سنتی انکار اصول دین است و گستره ای از نفاق، عمل سلب نعمت و پشت کردن به حقیقت را در بر می گیرد در این میان نهج البلاغه غالبا با شیوه بلاغی قاطع و موعظه حکیمانه و در قالب تقابل صریح میان حق و باطل به تبیین کفر اصولی می پردازد، در حالی که صحیفه سجادیه با لحن مناجات، گونه اعتراف عبادی و تضرع خالصانه، بر پیامدهای فردی کفران عملی نعمت های الهی و پرهیز از وابستگی به کافران تاکید ویژه ای دارد هدف پژوهشگر بر این است که با استخراج دقیق و مقایسه نظام مند این مضامین، منظومه ای فکری جامع تر از مفهوم کفر ارائه دهد و با پر کردن شکاف میان دیدگاه حکومتی اجتماعی نهج البلاغه و دیدگاه فردی عبادی صحیفه، اهمیت بنیادین تزکیه فردی در برابر کفران عملی را تبیین کند روش پژوهش بر اساس تحلیلی توصیفی و اینترنتی استوار است؛ روشی که متکی بر مطالعه دقیق متون اصلی و منابع تفسیری معتبر می باشد تا امکان استخراج دقیق عبارات و تحلیل سیاق کلامی هر امام معصوم ع فراهم گردد فرضیه پژوهش بر این است که دیدگاه صحیفه سجادیه با تمرکز بر جایگاه محوری کفران نعمت به عنوان شاخص اصلی کفر عملی، به شکلی مکمل نگاه نهج البلاغه به کفر اعتقادی را پوشش می دهد؛ و نهایتا این تطبیق می تواند به عنوان راهنمایی تربیتی برای تقویت بنیان های اخلاقی مومنان در برابر لغزش های عملی مورد استفاده قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سکینه صارمی گروی

فوق دکترای زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

الهه اکبریان

دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه امام رضا ع مشهد

�ارمی گروی، سکینه و اکبریان، الهه،1404،بررسی و تطبیق مفاهیم کفر و کافر از دیدگاه نهج البلاغه و صحیفه سجادیه،دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق16 اسفند 1404 · تهران