تحلیل تطبیقی مبانی و آثار حقوقی تدلیس ثالث در فقه مذاهب خمسه و حقوق ایران

چکیده مقاله

تدلیس در فقه اسلامی و حقوق موضوعه ایران از جمله مباحث مهم معاملات است که به دلیل نقش آن در اراده متعاملین، آثار حقوقی گسترده ای بر صحت و لزوم قراردادها دارد یکی از مسائل چالش برانگیز در این حوزه تدلیس ثالث است یعنی فریبی که از سوی شخصی غیر از طرفین عقد واقع می شود و این پرسش را مطرح می کند که آیا چنین تدلیسی موجب ایجاد خیار فسخ یا ضمان برای طرفین می گردد یا خیر بیان مسئله پژوهش حاضر ناظر بر تبیین مبانی فقهی و حقوقی احکام تدلیس ثالث در مذاهب خمسه امامیه، حنفیه، مالکیه، شافعی و حنابله و مقایسه آن با رویکرد حقوق ایران است روش تحقیق توصیفی تحلیلی و مبتنی بر بررسی منابع فقهی معتبر، قوانین موضوعه و آرای حقوقدانان است هدف پژوهش کشف وجوه اشتراک و افتراق دیدگاه ها و ارزیابی کارآمدی مبانی هر نظام حقوقی در حل تعارضات عملی است یافته ها نشان می دهد که در فقه امامیه اصل بر عدم تاثیر تدلیس ثالث در ایجاد خیار است مگر با انتساب به طرف عقد؛ در حالی که برخی مذاهب اهل سنت در شرایطی دامنه مسئولیت را گسترده تر می دانند؛ حقوق ایران نیز عمدتا متاثر از مبانی امامیه است نتیجه آنکه تبیین دقیق مبنای انتساب و نقش تقصیر می تواند راهگشای حل اختلافات عملی باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

نسیبه پارسافرد

دانشجوی دکتری گروه فقه و حقوق دانشکده فقه و حقوق واحد چالوس دانشگاه آزاد اسلامی، شهر چالوس، ایران

سید محمدتقی کریم پور آلهاشم

استادیار گروه حقوق دانشکده حقوق واحد چالوس دانشگاه آزاد اسلامی، شهر چالوس، ایران

بیت اله دیوسالار

استادیار، گروه فقه و حقوق دانشکده فقه و حقوق واحد چالوس دانشگاه آزاد اسلامی، شهر چالوس، ایران

پارسافرد، نسیبه و کریم پور آلهاشم، سید محمدتقی و دیوسالار، بیت اله،1404،تحلیل تطبیقی مبانی و آثار حقوقی تدلیس ثالث در فقه مذاهب خمسه و حقوق ایران،دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق16 اسفند 1404 · تهران