نقد ادعای «گسستگی نزول و اثبات انسجام درونی سوره های قرآن»

چکیده مقاله

مرضیه رئیسی یکی از مهم ترین چالش های پیش روی نظریه تناسب آیات و انسجام ساختاری سوره های قرآن، ادعای «گسستگی نزول» آیات است مخالفان با استناد به تدریجی بودن نزول، اختلاف اسباب نزول قرآن، امکان اختلاط نزول آیات سوره های مختلف و روایات دال بر تعیین مکان آیات توسط پیامبر ص ، انسجام درونی هر سوره را زیر سوال برده اند این مقاله با روش تحلیلی انتقادی و با اتکا به داده های علوم قرآنی و روایی به واکاوی این ادعا و ارائه پاسخ های مستدل می پردازد یافته ها نشان می دهد که اولا، نزول تدریجی و پراکندگی ظاهری در اسباب نزول منافاتی با طراحی حکیمانه و انسجام نهایی سوره در چارچوب مصحف تدوینی توقیفی ندارد ثانیا، شواهدی چون نقش «بسمله» در تعیین مرز سوره ها، استبعاد عقلایی نزول مختلط، تایید مصحف موجود توسط اهل بیت ع و عدم ملازمه منطقی بین گسستگی نزول و نفی تناسب محتوایی ادعای مخالفان را تضعیف می کند نتیجه آنکه سوره به عنوان واحدی منسجم دارای هویت مستقل و شبکه ای به هم پیوسته از مفاهیم است که نزول تدریجی صرفا شیوه ای الهی برای پاسخگویی به مقتضیات زمانه بوده و به زیبایی در ساختار نهایی سوره ادغام شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مرضیه رئیسی

دانش آموخته دکتری دانشگاه تهران دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران

�ئیسی، مرضیه،1404،نقد ادعای «گسستگی نزول و اثبات انسجام درونی سوره های قرآن»،دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق16 اسفند 1404 · تهران