چکیده مقاله
از گذشته تا کنون انسانها از همه ی ملیت ها و قبایل، از داروهای گیاهی به عنوان دارویی موثر و بی ضرر، برای درمان انواع بیماری ها استفاده می کردند جالب است بدانید حیوانات گوشتخوار نیز می توانند این گیاهان را شناسایی کرده و در هنگام بیماری از آن ها استفاده کنند گیاه باریجه یکی از این گیاهان درمانی شگفت انگیز است باریجه در زمره گیاهان دارویی ارزشمند قلمداد می شود که نقشی مهم در اقتصاد مقاومتی دارد ریجه را بسیاری گنج برباد رفته می دانند گیاهی که کشت آن به راحتی صورت می گیرد و هم اکنون در بازار ایران به ازای هر کیلوگرم آن ۴۰۰هزار تومان وجه رایج دریافت می شود حال آنکه این محصول در شرایط اقلیمی استان سمنان به خصوص در شهرستان های سرخه و مهدیشهر توانایی رویش فراوانی دارد گیاه باریجه با نام علمی Ferula gummosa گیاهی خودرو و پایا است این گیاه علفی و چند ساله از خانواده چتریان مانند هویج و جعفری است باریجه دارای طبع بسیار گرم است در کتب قدیم با نام «انجدان» و در زبان سریانی «انگدان اوگاما» خوانده میشد گیاهی جدا گلبرگ و شامل ۱۵۰ جنس و در حدود ۳۰۰۰۰ گونه می باشند باریجه گیاهی پایا با ساقه ضخیم به ارتفاع ۱ تا متر و برگهایی به رنگ سبز مایل به خاکستری و پوشیده از تار به طول ۳۰ سانتیمتر بوده، رشد گیاه به صورت روزت بوده و از سن پنج سالگی به بعد با ایجاد ساقه گل دهنده به مرحله زایشی وارد میگردد گیاه باریجه در طول عمر تنها یک بار به گل و بذر می دهد و پس از آن از بین میرود گل های آن زرد و مجتمع به صورت چترهای مرکب و عموما به صورت دستجات فراهم در قسمت های فوقانی ساقه ظاهر میگردد میوه بیضی شکل و دراز به طول ۲/۱۲ تا ۲/۱۵ میلیمتر و عرض ۸/۵ تا ۸/۶ میلی متر میباشد که کناره آن باریکتر از نصف قسمت محتوای دانه می باشد صمغی این گیاه با نام علمی Ferula golbaniflua و نام انگلیسی آن galbanum از خانواده Umbelliferae بر اثر شکافی که بر روی ساقه گیاه بوجود نشسته ۱ می آورند یا در اثر نیش حشرات شیره آن خارج شده و در مجاورت هوا سفت شده به رنگ زرد قهوه ای یا سبز بدست می آید شیره گیاه شبیه انغوزه است است این طبق نظر حکمای طب سنتی، طبع باریجه بسیار گرم و خشک باریجه خواص و فواید درمانی فراوانی دارد از صمغ باریجه به عنوان ضدعفونی کننده و داروی سینه و درمان برونشیت استفاده می شود یکی از خواص باریجه تقویت رحم است باریجه ملین و محلل گازها است و نفخ را رفع می کند از دیگر خواص باریجه خاصیت قاعده آور بودن آن است باریجه اگر همراه با عسل مصرف شود برای خرد کردن سنگ مثانه و کلیه و باز کردن انسداد کلیه و تسهیل زایمان و دفع سموم موثر و مفید است همچنین اگر باریجه هنراه با سرکه رقیق مصرف شود برای خارج کردن جنین مرده و در صورتی که همراه با آب مصرف شود برای رفع سوزش مجرای ادرار و بواسیر مفید خواهد بود خواص باریجه بسیار فراوان است و برای سلامتی بسیار مفید است به استفاده گیاه باریجه دارای ترکیبات هیدروکربن کارن و هیدروکربن های دیگر مانند میرسن، پاراسیمن، لیمونن، ترپینولن است که باعث وجود آمدن فواید بسیار زیادی در این گیاه شده است باریجه در ساخت عطر و ادکلن به دلیل رایحه قوی و خاکی خود می شود به خوبی با سایر روغن های چوبی، مرکبات و رایحه های گلی ترکیب می شود صمغ گیاه باریجه که با نام گالبانوم در زبان انگلیسی شناخته می شود از ساقه های باریجه به دست می آید برای برداشت این صمغ برش کوچکی در یقه ریشه درست در پایه ساقه ایجاد می شود صمغ باریجه برای درمان اسهال، گاز سرفه کم اشتهایی، و اختلال تشنج یا صرع مصرف می یا نفخ شکم شود ۶ ۶ باریجه به عنوان یک محرک گردش خون و سم زدایی خوب، ممکن است با بهبود گردش خون در بدن، به ویژه در مفاصل، به درمان آرتریت و روماتیسم کمک کند همچنین باعث حذف مواد سمی یا ناخواسته از بدن مانند آب اضافی، علل اصلی آرتریت و نقرس می شود نمک و اسید اوریک یکی از و این گیاه خاص به عنوان یک محرک خوب گردش خون و همچنین سم زدایی، با بهبود جریان خون در بدن، به ویژه در مفاصل، همچنین از بین بردن مواد سمی یا حتی ناخواسته از بدن، مانند آب بیش از حد، و همچنین اسید اوریک به درمان آرتریت و روماتیسم کمک می کند نمک، ۲ همه گیاه باریجه ممکن است در درمان اسپاسم عضلانی مفید باشد ورزشکاران و بدن سازان باید به این موضوع توجه کنند اسانس باریجه ممکن است در تسکین گرفتگی یا کشیدگی عضلات بسیار مفید باشد ممکن است عضلات و اعصاب را شل کند و اسپاسم را از بین ببرد ها مانند اسپاسم های مجاری همچنین روی انواع دیگر اسپاسم ها روده تنفسی، و اعصاب موثر است روغن این گیاه به عنوان یک ضد احتقان شهرت خوبی به دست آورده از بین بردن احتقان ناشی از برونشیت موثر است و است احتمالا در علاوه بر این، ممکن است احتقان در مجاری بینی، برونش ها، نای، حنجره، حلق و ریه ها را از بین ببرد این کار تنفس را آسانتر می کند و به خواب راحت در زمانی که فردی از سرفه سرماخوردگی یا برونشیت رنج میبرد کمک می کند می کند ۶ این روغن درمان خوبی برای جوش، آکنه و آبسه است زیرا به دفع سموم از خون کمک علاوه بر این، تولید هورمون های خاصی را تنظیم می کند که به نوبه خود بر تولید سموم از غدد چربی و به خلاص شدن از شر شرایط پوستی مانند آکنه تاثیر می کمک می کند گذارد اسانس باریجه اثرات خاصی بر روی پوست دارد که هر کسی آرزوی آن را دارد پوست پیر را احیا می کند و ظاهری جوان تر و همچنین شاداب به آن می بخشد علاوه بر این، پوست افتاده را بالا می کشد، آن را از چین و چروک رها می کند، و همچنین اساسا یک لیفت صورت طبیعی را برای شما فراهم می کند ترک های پوستی و همچنین ترک های چربی روی پوست نیز از طریق این روغن کاهش می یابد در نتیجه، برای خانم هایی که دوست دارند ترکهای چربی شکم و ترک هایی که معمولا پس از زایمان، پس از لیپوساکشن یا پس از رژیم کاهش وزن ظاهر میشوند از بین بروند، بسیار درمانی است علاوه بر این، پوست را صاف، درخشان و همچنین عاری از عفونت نگه می دارد اگر روی صورت خود یا هر جای دیگری جای زخم دارید و به شدت می خواهید از شر آنها خلاص شوید باید این اسانس را امتحان کنید ۶ ۳
کلیدواژهها
نویسندگان
اکرم مهدوی خرمی
نویسنده مسئول محقق و پژوهشگر، وزارت آموزش و پرورش، ۶ تهران، ایران
جعفر مسعود سینکی
استادیار، رئیس دانشکده کشاورزی، آب، غذا و فراسودمندها، آزاد واحد دامغان، دامغان، ایران
ساره خواجه حسینی
پژوهشگر پست دکتری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
شیوه ارجاع
مهدوی خرمی، اکرم و مسعود سینکی، جعفر و خواجه حسینی، ساره،1404،گیاه دارویی باریجه گنج برباد رفته در دامغان،اولین همایش ملی گیاهان دارویی، استراتژیک و صنایع تبدیلی با رویکرد جهش تولید،دامغان
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش ملی گیاهان دارویی، استراتژیک و صنایع تبدیلی با رویکرد جهش تولید23 مهر 1404 · دامغان